Με αφορμή την παράσταση «Δύο Χρόνια Διακοπές», βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Ιουλίου Βερν, που παρουσιάζεται στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο, ο σκηνοθέτης Γιάννης Τσάκωνας μάς ταξιδεύει στον κόσμο της παιδικής φαντασίας, της περιπέτειας και της ανθρώπινης συνύπαρξης. Μιλά για τη σύγχρονη ανάγνωση ενός κλασικού λογοτεχνικού έργου, τη δύναμη του θεάτρου απέναντι στην κυριαρχία των οθονών, τη συνεργασία του με τον συνθέτη Θέμη Καραμουρατίδη, αλλά και για τη δική του καλλιτεχνική διαδρομή, τις δυσκολίες και τα όνειρά του. Μια συζήτηση για το θέατρο, τη δημιουργία και την ανάγκη να παραμένουμε ανοιχτοί στις περιπέτειες της ζωής.
Η παράσταση «Δύο Χρόνια Διακοπές» παρουσιάζεται στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο, μεταφέροντας στη σκηνή ένα από τα αγαπημένα έργα του Ιουλίου Βερν. Παρότι γράφτηκε τον 19ο αιώνα, η ιστορία των παιδιών που βρίσκονται μόνα σε ένα ερημονήσι μοιάζει σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να επιστρέψετε σε αυτό το κλασικό έργο και να το φέρετε στη σύγχρονη εποχή; Ποια νέα ανάγνωση θέλατε να προτείνετε στο κοινό;
Τα παιδιά του έργου βρίσκονται ξαφνικά σε ένα έρημο νησί, χωρίς τις ανέσεις της εποχής τους, και καταφέρνουν να επιβιώσουν και να χτίσουν μια υπέροχη καθημερινότητα, στηριζόμενα στις δικές τους δυνάμεις και το ένα στο άλλο. Αυτό το μήνυμα ήθελα να περάσω στα παιδιά του 2026, μέσα από μια διασκευή εναρμονισμένη με την εποχή μας, που να καθρεφτίζει την κοινωνία στην οποία ζούμε σήμερα και όχι μια κοινωνία του προηγούμενου αιώνα, στείρα σαν μουσειακό έκθεμα.
Στο σημείωμά σας θέτετε ένα καίριο ερώτημα: μπορεί ένας κόσμος γεμάτος οθόνες να γεννήσει μια πραγματική περιπέτεια; Πόσο σας απασχολεί η απομάκρυνση του σύγχρονου ανθρώπου από την άμεση εμπειρία και την ουσιαστική επικοινωνία; Και πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως ένας χώρος επανασύνδεσης με όσα έχουμε αρχίσει να χάνουμε;
Τα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν με την οθόνη ως βασική πηγή ερεθισμάτων. Η παρουσία της στη ζωή τους είναι τόσο καταιγιστική, που επισκιάζει τα ερεθίσματα και τις εμπειρίες που μπορεί να συλλέξει ένα παιδί από τον φυσικό κόσμο. Αυτό ισχύει και για τους ενήλικες. Η διά ζώσης επικοινωνία και οι πραγματικές εμπειρίες υποβαθμίζονται και όλοι εξαρτόμαστε όλο και περισσότερο από μια οθόνη.
Το θέατρο μπορεί να βοηθήσει σε αυτό με πολύ όμορφο και αποδοτικό τρόπο: ζωντανεύει ιστορίες μπροστά στα μάτια των παιδιών και δημιουργεί ποιητικές πραγματικότητες μέσα από θεατρικές συμβάσεις που διεγείρουν τη φαντασία και εμπλέκουν τα ίδια τα παιδιά στη δράση της σκηνής. Ενισχύει την πίστη στον εαυτό τους, τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες και την καλλιέργεια της φαντασίας.
Στόχος μας είναι, στο τέλος της παράστασης, να έχουν ζήσει μια συναρπαστική εμπειρία σε ένα προστατευμένο περιβάλλον και να έχουν έρθει σε επαφή με ένα σπουδαίο έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που έχει πραγματικά κάτι σημαντικό να τους πει και θα τους συντροφεύει σε όλη τους τη ζωή.
Η ιστορία του Βερν μιλά για την επιβίωση, τη συνεργασία και την ενηλικίωση, αλλά και για τη δημιουργία μιας μικρής κοινωνίας με τους δικούς της κανόνες. Ως σκηνοθέτης, πώς προσεγγίσατε τη δυναμική της ομάδας και τις συγκρούσεις ανάμεσα στους ήρωες; Υπάρχει κάποιο στοιχείο αυτής της συνθήκης που θεωρείτε ότι αντανακλά ιδιαίτερα τον σημερινό κόσμο των ενηλίκων;
Ως σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας, μελετώντας το έργο, προσπάθησα να αποκωδικοποιήσω τους ήρωες και τις συγκρούσεις σε αξιακό και συμβολικό επίπεδο, φέρνοντάς τα όσο το δυνατόν πιο κοντά στο σήμερα. Ήθελα ένα παιδί του 2026 να μπορεί να ταυτιστεί με τους ήρωες και, φεύγοντας από την παράσταση, να έχει κάτι να συζητήσει με τους γονείς, τους δασκάλους και τους φίλους του.
Όπως και στο πρωτότυπο, έτσι και στη δική μου διασκευή, η κοινωνία που χτίζουν τα παιδιά είναι ένας καθρέφτης της κοινωνίας των ενηλίκων. Το ίδιο συμβαίνει και στην πραγματική ζωή: στο σχολείο και όπου αλλού συνυπάρχουν ομάδες παιδιών, αυτές διαμορφώνουν τους δικούς τους κανόνες και έρχονται αντιμέτωπες με τις δικές τους συγκρούσεις, που όμως αποτελούν καθρέφτη της κοινωνίας στην οποία ζουν.
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι ήρωες του κειμένου είναι παιδιά δίνει στον συγγραφέα τη δυνατότητα να προτείνει ανθρώπινες και συχνά αυτονόητες λύσεις. Λύσεις που δύο παιδικά, αθώα μάτια βλέπουν εύκολα, ενώ ένας ενήλικας όχι. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι το έργο στο σύνολό του αντανακλά τον κόσμο των ενηλίκων, αλλά οι λύσεις έρχονται ανεμπόδιστα μέσα από τις αθώες, ανεπιτήδευτες και αγνές ματιές των παιδιών.
Στην παράσταση συνεργάζεστε με τον Θέμη Καραμουρατίδη, έναν συνθέτη που έχει συνδέσει το όνομά του με πολλές επιτυχίες στο ελληνικό τραγούδι, για τη δημιουργία της πρωτότυπης μουσικής. Πώς γεννήθηκε αυτή η συνεργασία και πώς συνομιλεί η μουσική του με τη δική σας σκηνοθετική ματιά; Όταν ένας συνθέτης έχει τόσο ισχυρή και αναγνωρίσιμη μουσική ταυτότητα, με ποιον τρόπο αυτή μετασχηματίζεται σε ένα πρωτότυπο θεατρικό σύμπαν;
Με τον Θέμη Καραμουρατίδη συνεργαζόμαστε σε θεατρικές δουλειές από το 2023. Κάθε φορά με ενθουσιάζει και με εντυπωσιάζει η τρομερή ευστοχία, η πρωτότυπη ματιά του, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο εμπλουτίζει, φωτίζει και συμπληρώνει το νόημα της παράστασης, πάντα με στόχο την επικοινωνία με τους θεατές. Έχει ένα μοναδικό ταλέντο να μετουσιώνει σε μουσική συναισθήματα, ατμόσφαιρες και μηνύματα. Τον θεωρώ έναν από τους σημαντικότερους συνθέτες των τελευταίων, και όχι μόνο, ετών και είναι τιμή μου που συνεργαζόμαστε.
Στη συγκεκριμένη παραγωγή αναλαμβάνετε τη διασκευή, τη σκηνοθεσία, τους στίχους, αλλά και τον σχεδιασμό της σκηνογραφίας και των φωτισμών. Πρόκειται για μια δημιουργική εμπλοκή σε πολλά διαφορετικά επίπεδα της παράστασης. Πώς συνδέονται μεταξύ τους αυτές οι ιδιότητες και πόσο σημαντικό είναι για εσάς να έχετε μια συνολική εικόνα του σκηνικού κόσμου; Υπάρχει κάποια από αυτές τις δημιουργικές λειτουργίες που σας εκφράζει περισσότερο;
Το θέατρο είναι ένας απαιτητικός χώρος: σου ζητά πολλά και σου δίνει λίγα. Θέλει υπομονή, επιμονή και ατελείωτη δουλειά. Συγκεντρώνω συνήθως πολλές ιδιότητες στις παραστάσεις μου, γιατί μόνο έτσι νιώθω σίγουρος για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, σύμφωνα με αυτό που έχω κατά νου, την κατάλληλη χρονική στιγμή.
Είναι για μένα σημαντικό να ξέρω ότι έχω κάνει τα πάντα, ό,τι περνούσε από το χέρι μου, για να αποδώσω την ιστορία που έχω στο μυαλό μου όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένα, σε όλους τους τομείς της παρουσίασής της. Αυτό μερικές φορές σημαίνει πολλή δουλειά και κάποιες φορές δουλειά πέρα από τα συνηθισμένα όρια. Επομένως, προτιμώ αυτή την κουραστική αλλά δημιουργική διαδικασία να την περνάω μόνος μου, χωρίς να πιέζω άλλους ανθρώπους.
Αν έπρεπε να διαλέξω κάποια από αυτές τις δημιουργικές λειτουργίες, θα επέλεγα τη λειτουργία του σκηνοθέτη ή/και του ηθοποιού.
Η δημιουργία μιας παράστασης για παιδιά κρύβει μια ιδιαίτερη πρόκληση: πρέπει να διατηρεί τον αυθορμητισμό, το χιούμορ και τη μαγεία της περιπέτειας, χωρίς να υποτιμά τη νοημοσύνη του νεαρού θεατή. Πώς προσεγγίζετε αυτό το κοινό ως σκηνοθέτης; Και τι πιστεύετε ότι μπορεί να ανακαλύψει ένας ενήλικας μέσα από μια παράσταση που φαινομενικά απευθύνεται στα παιδιά;
Ως σκηνοθέτης, αντιμετωπίζω τα παιδιά-θεατές ως τους ενήλικες του αύριο. Επικοινωνώ μαζί τους θέματα και νοήματα που θα τα βοηθήσουν στη μετέπειτα ζωή τους και, ταυτόχρονα, θα βοηθήσουν την κοινωνία να εξελιχθεί πάνω σε έναν ανθρωποκεντρικό άξονα. Για τους ενήλικες, στόχο έχω να τους φέρνω αντιμέτωπους με αλήθειες, σκέψεις και φαντασίες που η δύσκολη καθημερινότητα τούς στερεί και τους απομακρύνει από αυτές.
Θα ήθελα να σταθούμε λίγο στη δική σας διαδρομή. Πώς μπήκε το θέατρο στη ζωή σας και πότε αισθανθήκατε ότι η σκηνοθεσία ήταν ο τρόπος με τον οποίο θέλατε να εκφράζεστε καλλιτεχνικά; Ποιες συνεργασίες, εμπειρίες ή ακόμη και δυσκολίες θεωρείτε ότι διαμόρφωσαν περισσότερο τη δημιουργική σας ταυτότητα μέχρι σήμερα;
Το θέατρο μπήκε στη ζωή μου από την παιδική μου ηλικία. Μου άρεσε πολύ να παίζω μόνος μου. Έφτιαχνα στο μυαλό μου ιστορίες τόσο συναρπαστικές, που έχανα την αίσθηση του τόπου και του χρόνου. Φυσικά, αυτό το κάνουν πολλά παιδιά, αλλά για μένα εκεί βρίσκεται η ρίζα της ενασχόλησής μου με το θέατρο.
Η σκηνοθεσία ξεκίνησε ως ανάγκη να δημιουργήσω σκηνικά μια ιστορία με τον τρόπο που την είχα στο μυαλό μου, το 2019. Ήταν η πρώτη φορά που λειτούργησα ως σκηνοθέτης και από τότε, σχεδόν κάθε χρόνο, η σκηνοθεσία είναι μέρος της ζωής μου. Ως ηθοποιός εργάζομαι από το 2013 και ως σκηνοθέτης από το 2019.
Οι δυσκολίες που έχω συναντήσει είναι πάρα πολλές και συχνά καθόριζαν τις συνεργασίες και τις δουλειές μου. Είμαι ευγνώμων, όμως, γιατί μέσα από αυτές τις δυσκολίες απέκτησα πολύτιμους συνεργάτες και σημαντικούς ανθρώπους για τη ζωή μου.
Αν κοιτάξετε τη μέχρι τώρα πορεία σας, τι έχει αλλάξει περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεστε το θέατρο και τον ρόλο σας ως δημιουργού; Υπάρχει κάποιο καλλιτεχνικό όνειρο που δεν έχετε πραγματοποιήσει ακόμη ή μια ιστορία που περιμένετε να βρείτε τον τρόπο να αφηγηθείτε στη σκηνή;
Στις θεατρικές μου δουλειές προσπαθώ πάντα να εξελίσσομαι, με στόχο τις ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και το υψηλό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Δεν ξέρω αν τα καταφέρνω, αλλά προς τα εκεί κοιτάζω. Σε κάθε δουλειά μου αγωνιώ να κάνω έστω ένα μικρό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Καλλιτεχνικά όνειρα έχω πολλά, αλλά τα αφήνω να εξελίσσονται ελεύθερα, όπως κι εγώ, γιατί δεν θέλω να γίνουν αλυσίδες. Θέλω να κρατήσουν τη φρεσκάδα ενός ονείρου. Άλλωστε, κανείς δεν ξέρει πού θα μας βγάλει η ζωή. Η ζωή είναι μια περιπέτεια. Θα δείξει.
Σπύρος Καλαματιανός
Latest posts by Σπύρος Καλαματιανός (see all)
- Πασχάλης – «Στη Ρωγμή»: Μια νέα μουσική πρόταση με άρωμα διαχρονικότητας. - 4 Νοεμβρίου 2026
- Γιάννης Τσάκωνας: «Η ζωή είναι μια περιπέτεια» - 4 Νοεμβρίου 2026
- ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΛΗΣ – NO GRAVITY – ΑΨΗΦΩΝΤΑΣ ΤΗ ΒΑΡΥΤΗΤΑ: Η βιογραφία του ανθρώπου που άλλαξε την ιστορία του ελληνικού αθλητισμού - 29 Οκτωβρίου 2026
Καμία κριτική