Η Shirley, η μεσήλικη νοικοκυρά από το Λίβερπουλ που μιλά στη λάμπα του σπιτιού της, δεν είναι εδώ μια φιγούρα γραφική, αλλά είναι ένα σώμα που κουβαλά χρόνο, μια φωνή που ραγίζει και δυναμώνει ταυτόχρονα και αυτό οφείλεται πρωτίστως στην ερμηνεία της Ελένης Μπέη.
Γράφει ο Νικόλαος – Νεκτάριος Γινάργυρος για το kallitexnes.gr
Σαράντα χρόνια μετά τη συγγραφή του από τον Willy Russell, το Shirley Valentine εξακολουθεί να λειτουργεί ως μία εκρηκτική αναφορά πάνω στη γυναικεία ταυτότητα, τη φθορά της συνήθειας και το δικαίωμα στην προσωπική επανεκκίνηση. Στο θέατρο “Χώρος Τέχνης Ασωμάτων“, η νέα σκηνική ανάγνωση του εμβληματικού μονολόγου επιβεβαιώνει ότι το έργο δεν είναι απλώς μια «γυναικεία ιστορία», αλλά μια υπαρξιακή εξομολόγηση που αφορά κάθε άνθρωπο που κάποτε ένιωσε να “μικραίνει” μέσα στη ζωή του.
Η Ελένη Μπέη δεν αντιμετωπίζει τον ρόλο ως ευκαιρία για δεξιοτεχνική επίδειξη, αλλά τον προσεγγίζει ως εσωτερική διαδρομή. Αποφεύγει την παγίδα της επιφανειακής κωμικότητας και επενδύει στη λεπτομέρεια: στο βλέμμα που χάνεται πριν από την ατάκα, στη μικρή παύση πριν από την αυτοσαρκαστική έκρηξη, στη ρωγμή πίσω από το γέλιο. Η μετάβασή της από την καταπιεσμένη ρουτίνα στην υπαρξιακή αφύπνιση δεν γίνεται με θεαματικά «σπασίματα», αλλά με σταδιακή μετατόπιση ενέργειας. Η ερμηνεία της κορυφώνεται όχι στις κωμικές εξάρσεις, αλλά στις ήσυχες στιγμές συνειδητοποίησης, εκεί όπου η Shirley αναγνωρίζει ότι δεν εγκαταλείπει απλώς έναν γάμο, αλλά μια εκδοχή του εαυτού της. Η Ελένη Μπέη πετυχαίνει το δύσκολο: να συγκινεί χωρίς μελοδραματισμό και να κάνει το κοινό συμμέτοχο, όχι παρατηρητή.
Η συμμετοχή της Στέλλας Τσολακίδου ως η συνείδηση της Shirley λειτουργεί υποστηρικτικά στη σκηνική οικονομία της παράστασης. Χωρίς να διαταράσσει τον μονολογικό πυρήνα, ενισχύει τη θεατρικότητα της αφήγησης και συμβάλλει στη ρυθμική εναλλαγή. Η παρουσία της προσφέρει αναπνοή στη δομή και λειτουργεί ως σκηνικός αντίλαλος της ηρωίδας.
Η σκηνοθετική προσέγγιση της Ρούλα Πατεράκη σε συνεργασία με την Ευανθία Κουρμούλη διακρίνεται από σεβασμό στο κείμενο και σαφή εστίαση στον εσωτερικό ρυθμό του έργου. Δεν επιχειρείται μοντερνιστική αποδόμηση, ούτε επιθετική επικαιροποίηση, αντιθέτως το κείμενο αφήνεται να αναπνεύσει. Η σκηνοθεσία χτίζει έναν καθαρό άξονα, από τη στατικότητα του σπιτιού της Shirley, στην ψυχική της μετακίνηση προς την ελευθερία. Ιδιαίτερα εύστοχη είναι η επιλογή να δοθεί έμφαση στη σχέση ηθοποιού–κοινού. Η Shirley δεν μιλά απλώς στον τοίχο, αλλά σε εμάς, στο κοινό, έτσι η παράσταση αποκτά ένα χαρακτήρα εξομολόγησης.
Η σκηνογραφία και τα κοστούμια της Γιοβάννας Πρασίνου υπηρετούν τη δραματουργία με λειτουργικότητα και καθαρότητα. Ο χώρος δεν επιδιώκει ρεαλιστική υπερφόρτωση. Η λάμπα που μιλάει η Shirley, δεν είναι φυσιογραφική αναπαράσταση, αλλά είναι καθαρά συμβολική. Οι υφές και οι χρωματικοί τόνοι παραπέμπουν σε μια καθημερινότητα φθαρμένη, σχεδόν «φρυγανισμένη». Πολύ έξυπνη η εναλλαγή του σκηνικού στη θάλασσα, σε ένα ελληνικό νησί που καταδεικνύεται εύστοχα και η ελευθερία της Shirley που πάντα αναζητούσε.
Η μουσική επιμέλεια των Μαρίας Κουρμούλη και Νίκης Καραγεώργου λειτουργεί διακριτικά, χωρίς να καθοδηγεί συναισθηματικά το κοινό. Οι παρεμβάσεις είναι μετρημένες και υπηρετούν τη μετάβαση από τον εσωτερικό εγκλεισμό στην ιδέα της διαφυγής. Η μουσική δεν «υπογραμμίζει» το συναίσθημα, αλλά το συνοδεύει. Δημιουργεί ένα ηχητικό περιβάλλον που στηρίζει την εσωτερικότητα της ερμηνείας, αποφεύγοντας τον εύκολο λυρισμό.
Οι φωτισμοί της Αλίκης Πήτερσον παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δραματουργική καμπύλη. Στην αρχή κυριαρχεί μια κλειστή, εσωτερική αίσθηση, σχεδόν χαμηλότονη. Σταδιακά, το φως «ανοίγει», δημιουργώντας μια αίσθηση ορίζοντα. Χωρίς εντυπωσιασμούς, οι φωτισμοί λειτουργούν ως ψυχολογικός δείκτης της ηρωίδας. Το πέρασμα από το τεχνητό, εσωτερικό φως του σπιτιού της στο συμβολικό ελληνικό φως είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα στοιχεία της παράστασης.
Η «Shirley Valentine» στον Χώρο Τέχνης Ασωμάτων δεν επιδιώκει να ανακαλύψει εκ νέου το έργο αλλά επιλέγει να το υπηρετήσει με ωριμότητα, καθαρότητα και συναισθηματική αλήθεια. Η παράσταση δεν βασίζεται σε εντυπωσιακά σκηνοθετικά τεχνάσματα, αλλά βασίζεται στην ουσία, σε ένα κείμενο που αντέχει στον χρόνο και σε μια ερμηνεία που το αντιμετωπίζει με σεβασμό και βάθος.
Καμία κριτική