Γράφει η Ντίνα Καρρά

Aπόγευμα Κυριακής και η ατζέντα μου λέει θεατρική παράσταση «Φαινόμενο Ρασομόν» στο Θέατρο Radar. Πρώτη φορά το επισκέπτομαι και πραγματικά εντυπωσιάζομαι. Το παλιό φανοποιείο του ’40 στα σύνορα του Νέου Κόσμου και της Δάφνης, απέναντι από το μετρό Άγιος Ιωάννης, έχει μετατραπεί σ΄ένα ζεστό, φιλόξενο θεατρικό χώρο με άρωμα πέτρας και ξύλου. Η καλλιτεχνική διευθύντρια Αναστασία Παπαστάθη, έχει επιμεληθεί τα πάντα με περίσσεια αγάπη, φροντίδα και αισθητική, ανεβάζοντας έντιμες και ουσιαστικές παραγωγές με έμπνευση, γνώση, προσοχή και υπευθυνότητα προς το θεατρόφιλο κοινό. Φέτος, το «Φαινόμενο Ρασομόν» , το θεατρικό έργο της Αναστασίας Παπαστάθη, βασισμένο στα διηγήματα του Ryūnosuke Akutagawa, «πατέρα του Ιαπωνικού διηγήματος» και εμπνευσμένο από αρχαίους μύθους «περί αληθείας» έρχεται να βάλει ένα σημαντικό λιθαράκι σ΄ αυτό που λέμε «καλό και ποιοτικό θέατρο» .

a00_7084-netΛίγα λόγια για το έργο:

Στον μεσαίωνα της δύσης εκτυλίσσεται το έργο της Αναστασίας Παπαστάθη «Φαινόμενο Ρασομόν». Μετά τη δίκη για τον φόνο ενός άνδρα, ένας Μοναχός, μια Περουκιέρισα κι ένας Ξυλοκόπος για να προστατευτούν από την καταιγίδα που ξεσπάει, βρίσκουν καταφύγιο στα ερείπια της πύλης Ρασομόν. Ο Μοναχός με φιλοσοφική αναζήτηση, αλλά και υπαρξιακή αγωνία μολονότι πιστεύει στην ζωή και στον άνθρωπο και αναζητά τον ιδανικό κόσμο, η επαφή του όμως με την πραγματικότητα τον απογοητεύει.
Η Περουκιέρισα δεν πιστεύει σε τίποτα και σε κανέναν. Δουλειά της είναι να φτιάχνει περούκες απ’ τα μαλλιά των πεθαμένων, ξυρίζοντας τα κεφάλια τους. Τριγυρνάει μέσα στο δάσος και ψάχνει για πτώματα. Προκλητικά κυνική, νοιάζεται μόνο για τον εαυτό της. Ο Ξυλοκόπος φαίνεται καλός άνθρωπος, θεοσεβούμενος, οικογενειάρχης, τα ‘χει καλά με την εξουσία, δεν διστάζει όμως να κλέψει και να πει ψέματα προς όφελός του. Τα τρία αυτά πρόσωπα, συζητούν για το γεγονός που τάραξε την πόλη. Πριν τρεις μέρες ένα ζευγάρι, περνώντας από το δάσος συναντά έναν Ληστή, ο οποίος βιάζει τη γυναίκα και σκοτώνει τον άντρα. Ο Ληστής συλλαμβάνεται και οδηγείται στο δικαστήριο. Η Γυναίκα επίσης καλείται να καταθέσει, το ίδιο και ο Μοναχός που είδε το ζευγάρι να μπαίνει στο δάσος, αλλά και ο Ξυλοκόπος που όπως ισχυρίζεται ήταν ο πρώτος που βρήκε τον νεκρό. Μάρτυρες και κατηγορούμενοι, για το ίδιο γεγονός, αφηγούνται μια διαφορετική ιστορία, η οποία ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια του θεατή. Ακόμα και την εκδοχή του Άντρα μαθαίνουμε μέσω της Περουκιέρισας που τον συνάντησε αιμόφυρτο στο δάσος, λίγο πριν πεθάνει.

Η έκφραση «φαινόμενο Rashomon» αποτελεί πλέον, κομμάτι της νομικής αργκό για την περιγραφή αντιφατικών καταθέσεων.

a696Το παράδοξο είναι ότι από τους τέσσερις μάρτυρες, οι τρεις διεκδικούν την ενοχή για τον φόνο, ακόμα και ο δολοφονημένος! Ο Ληστής παραδέχεται πως σκότωσε τον Άνδρα και η Γυναίκα επίσης. Ο σύζυγος παραδέχεται πως αυτοκτόνησε και κανείς δεν κατηγορεί κανέναν. Όλοι ομολογούν την ενοχή τους. Κι όμως, κάποιος ή το πιθανότερο κάποιοι, ψεύδονται χωρίς λόγο. Κι έτσι, μια σκέψη γεννιέται: Μήπως όλοι λένε την αλήθεια κι οι ιστορίες τους κατά κάποιο τρόπο αλληλοσυμπληρώνονται; Ο συγγραφέας δεν αμφισβητεί την αλήθεια, αλλά την πραγματικότητα που έρχεται σε σύγκρουση με την ψευδαίσθηση. Η σχετικότητα της αλήθειας εξαρτάται από πολλούς εξωγενείς, υποκειμενικούς παράγοντες όπως η προσωπικότητα, ο χαρακτήρας, το βιοτικό επίπεδο, η μόρφωση και το προσωπικό όφελος του κάθε ανθρώπου.

…ίσως τα μάτια μας βλέπουν αυτό που θέλουν να δουν και τα αυτιά μας ακούνε αυτό που θέλουν να ακούσουν…

02Λίγα λεπτά πριν το τέλος, ακούνε το κλάμα ενός μωρού που το εγκατέλειψαν οι γονείς του. Η Περουκιέρισα κλέβει τα σκεπάσματά του χωρίς οίκτο. Ο Μοναχός το παίρνει στην αγκαλιά του, αλλά ο Ξυλοκόπος που μόλις έχει παραδεχτεί ότι έκλεψε το μαχαίρι από το χώμα ή από το σώμα του νεκρού άνδρα, «υιοθετεί» το μωρό για να το μεγαλώσει με τα έξι δικά του παιδιά. Τούτη η γενναιόδωρη χειρονομία του, γεμίζει την καρδιά του Μοναχού με ελπίδα και πίστη στον άνθρωπο και μια ηλιαχτίδα ξεπροβάλλει δειλά δειλά στον γκρίζο ουρανό.

Η κριτική μας:

Η παράσταση είναι μια pocket size υπερπαραγωγή με πολύ όμορφες ερμηνείες, προσεγμένο σκηνικό, καλόγουστα κοστούμια, υποβλητικούς φωτισμούς, θεσπέσιες μουσικές επιλογές και ήχους, χορογραφημένες κινήσεις που εξετάζει τον άνθρωπο και τις πράξεις του, εστιάζοντας στην αλήθεια. Το «Φαινόμενο Ρασομόν» είναι ένας παραμορφωτικός καθρέφτης, μια σειρά από μικρά πρίσματα που αντανακλούν και διαθλούν την πραγματικότητα με προφανές μυστήριο και ηθελημένη ελλειπτικότητα. Ο κορμός του είναι σαν ένα ανέκδοτο, ειπωμένο τρεις φορές με τρεις διαφορετικούς τρόπους. Κάθε μέλος της τριάδας (ληστής, γυναίκα, σύζυγος) αφηγείται την δική του εκδοχή, ο Ξυλοκόπος είναι ο τέταρτος αφηγητής και ο μοναδικός μάρτυρας. Οι διαφορετικές ερμηνείες φανερώνουν πως η ανθρώπινη ύπαρξη είναι αδύνατον να κρίνει την πραγματικότητα κι ακόμα περισσότερο την αλήθεια, πως στην προσπάθεια τους να συντηρήσουν την ιδέα που έχουν για τον εαυτό τους, οι άνθρωποι αυταπατώνται συστηματικά.

Η μαέστρος Αναστασία Παπαστάθη δημιουργεί δύο παράλληλους άξονες σκηνοθετικής δράσης με διαρκή κινηματογραφική ροή. Το παρόν με το παρελθόν εναλλάσσονται διαδοχικά, η θεωρία με την πράξη διασταυρώνονται. Οι θεατές ταξιδεύουν σε μια άλλη εποχή, στην σκοτεινή εποχή του μεσαίωνα, όπου το φως τελικά αναδύεται από τα χαλάσματα της Πύλης Ρασομόν, που σημαίνει «πύλη της Κολάσεως» ή «πύλη των Δαιμόνων» στα ιαπωνικά. Η άρτια, αρμονική, ισορροπημένη σκηνοθετική της προσέγγιση αγγίζει, προβληματίζει και διδάσκει. Έντονο και γαλήνιο θέαμα συνάμα. Σαν Μοναχός παρουσιάζεται αδύναμος, μπερδεμένος αλλά με βαθιά πίστη στον Άνθρωπο. Η ηρεμία του προσώπου και των κινήσεών της με εντυπωσιάζει. Ερμηνεία με μέτρο και αληθοφάνεια!

Ο Νίκος Μπουσδούκος ενσαρκώνει τον καλό Ξυλοκόπο που, ενώ έχει σφάλει προς όφελός του, επανορθώνει με μια κίνηση ματ στο φινάλε του έργου. Αυθεντική ερμηνεία για έναν γνήσιο, ακάματο εργάτη του ελληνικού θεάτρου!

Η Μάρια Σκούντζου υποδύεται την Περουκιέρισα με κυνικότητα, σκληρότητα και με μικρές δόσεις χιούμορ. Απόλυτα εκφραστική, παρατηρεί και κινεί τα νήματα προς την εύρεση της αλήθειας. Εξαιρετική απόδοση!

Οι τρεις νεότεροι ηθοποιοί, ο Άνδρας, η Γυναίκα και ο Ληστής, αναπαριστούν τις τέσσερις διαφορετικές εκδοχές της υπόθεσης του φόνου με θεατρικότητα στις κινήσεις και στο λόγο. Ο Δημήτρης Τσολάκης ως Ληστής είναι πολύ καλός με εντυπωσιακή θωριά και επιβλητικός. Ο Γιώργος Λαμπριανός είναι ο Άνδρας, θύμα της απληστίας του, που δολοφονείται τέσσερις φορές μπροστά στα μάτια των θεατών. Οι σιωπές και το βλέμμα του κόβουν την ανάσα. Η Βίκυ Κυριακοπούλου, η βιασμένη σύζυγος, κλέβει τις εντυπώσεις με την απαράμιλλη ομορφιά και την εκλεπτυσμένη φινέτσα της.

Οι διάλογοι είναι γεμάτοι από αλήθειες, μίση, φόβους αλλά και κηρύγματα ηθικής, παρόμοιοι μ΄ αυτούς αρχαίας ελληνικής τραγωδίας.

a00_7046Οι σκηνές δράσης εκτυλίσσονται σ΄ένα εικαστικό περιβάλλον, που θυμίζει δάσος με κορμούς δένδρων και ξερά φύλλα απλωμένα παντού. Στην πύλη Ρασομόν, οι γεροντότεροι συζητούν και ζεσταίνονται γύρω από την εστία φωτιάς. Η Κυριακή Πανούτσου έχει επιμεληθεί το προσεγμένο σκηνικό, δίνοντας έμφαση στην παραμικρή λεπτομέρεια. Τα φροντισμένα κοστούμια των ηθοποιών ανταποκρίνονται εύστοχα στην εποχή του μεσαίωνα.

Οι επιμελώς χορογραφημένες κινήσεις των τριών νεότερων ηθοποιών, οφείλονται αποκλειστικά στον Αντώνη Κουτρουμπή. Οι ατμοσφαιρικοί φωτισμοί, που εστιάζουν στα πρόσωπα και στις σκηνές είναι δουλειά της Αναστασίας Παπαστάθη. Ο Πάνος Φουρτούνας είναι υπεύθυνος για την εξαίσια μουσική και τους διάφορους αληθοφανείς ήχους, που ακούγονται κατά τη διάρκεια της παράστασης. Ο ήχος της βροχής, οι κεραυνοί, ο δυνατός αέρας, το κελάηδημα των πουλιών, μας ταξιδεύουν μέσα στο δάσος και ταυτιζόμαστε με τους ήρωες.

Στο τέλος της παράστασης χειροκρότησα δυνατά. Η ψυχή μου ένιωσε όμορφα. Κρατώ μια φράση της Περουκιέρισας ότι, η Αλήθεια είναι γυμνή και ότι ο Δράκος του Ρασομόν τρώει ζωντανό όποιον προσπαθεί να την ντύσει και να τη στολίσει.
Είδα μια παράσταση με ύψιστα μηνύματα και έντονους προβληματισμούς. Τελικά, η τέχνη είναι ο καλύτερος καθρέφτης της ανθρώπινης φύσης. Σπέρνει το σπόρο και αφήνει τον θεατή να θερίσει. Τη συστήνω ανεπιφύλακτα, γιατί πρόκειται για πραγματικό διαμαντάκι στα θεατρικά δρώμενα της πόλης!

Ταυτότητα παράστασης:

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία: Αναστασία Παπαστάθη
Σκηνικά- κοστούμια: Κυριακή Πανούτσου
Μουσική- ήχοι: Πάνος Φορτούνας
Επιμέλεια κίνησης: Αντώνης Κουτρουμπής
Φωτισμοί: Αναστασία Παπαστάθη
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Παυλοπούλου
Φωτογραφίες: Ιάσωνας Κοκινάκης- Κατερίνα Αθανασάκη

Ερμηνεύουν με σειρά εμφάνισης οι ηθοποιοί:

Μοναχός: Αναστασία Παπαστάθη
Ξυλοκόπος: Νίκος Μπουσδούκος
Περουκιέρισα: Μαρία Σκούντζου
Ληστής: Δημήτρης Τσολάκης
Άνδρας: Γιώργος Λαμπριανός
Γυναίκα: Βίκη Κυριακοπούλου

Διάρκεια παράστασης: 90 λεπτά.

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Παρασκευή και Σάββατο: 21.00
Κυριακή: 19.00

Τιμές εισιτηρίων:
Σάββατο και Κυριακή: 15 ευρώ
Παρασκευή: 12 ευρώ
Φοιτητικό- Ανέργων- Πολύτεκνοι- Συνταξιούχοι άνω των 65: 12 ευρώ
Προπώληση εισιτηρίων στο ταμείο του Θεάτρου & στο viva.gr

Θέατρο Radar
Πλατεία Αγίου Ιωάννη και Πυθέου 93, Αθήνα
Τηλ.: 210 9769294

a00_6982

Ντίνα Καρρά

Ντίνα Καρρά

Ονομάζομαι Ντίνα Καρρά. Είμαι άτομο εξωστρεφές, κοινωνικό, αισιόδοξο, ενθουσιώδες (κριός στο ζώδιο) και πολύ δημιουργικό! Για μένα δημιουργία είναι μία πετυχημένη συνταγή, μία όμορφη κατασκευή, μία ωραία κριτική!
Από μικρή θυμάμαι τον εαυτό μου να αποτυπώνει πάνω στο χαρτί συναισθήματα και σκέψεις. Έτσι και με το θέατρο νιώθω ότι ξαναγεννιέμαι και γίνομαι καλύτερος άνθρωπος. Επίσης αγαπώ τη γυμναστική γιατί "νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεῖ". Χαμόγελα και θετική σκέψη κατακλύζουν πάντα τη ζωή μου και συνεχώς λέω ότι τα καλύτερα έρχονται όταν δεν τα περιμένεις!
Ντίνα Καρρά