Ταξιδεύοντας με τον Βαγγέλη Γερμανό

Άνοιξη 2022. Με μια “Ανοιξιάτικη βροχούλα”, ο “Γιος του ανέμου”, Βαγγέλης Γερμανός, μας ταξιδεύει μέσα από μια συνέντευξη στους kallitexnes.gr, στα μουσικά και καλλιτεχνικά του μονοπάτια τα οποία ξεκίνησαν το 1981 με τα “Μπαράκια” του. Έπειτα από αυτόν τον δίσκο-σταθμό που μετράει ήδη πάνω από 40 χρόνια, αφού κουρδιστήκαμε (“Ερωτικό κούρδισμα”-1982), έπειτα βραχυκυκλωθήκαμε για τα καλά (“Βραχυκύκλωμα”-1984). Και η πορεία συνεχίστηκε με τον Βαγγέλη Γερμανό να δηλώνει ότι θέλει να γίνει “Κηπουρός”, μέσα σε ένα καυτό καλοκαίρι που μας έκανε να θέλουμε να πάμε όλοι μια “Κρουαζιέρα”, αλλά κάπως μαγικά καταλήξαμε μέσα σε μια “Μπανιέρα”! “Κρύβε λόγια”, θα μπορούσε κάποιος να πει, αλλά κάθε τραγούδι του συγκεκριμένου καλλιτέχνη είναι σαν να διαβάζει κάποιος ένα τρυφερό γράμμα. “Το γράμμα” που έχει ως τελευταία γραμμή το “Παντοτινά δικός σου”. “Γεια σας παιδιά” και παντοτινά δικός σας, ο αειθαλής αυτός καλλιτέχνης μέσα από μια συνέντευξη που ανοίγει τις πόρτες της σκέψης και της καρδιάς του και μας ταξιδεύει στο δικό του “Μαγικό νησί”!

Μέσα από δεκαετίες και γενιές X, Millennials και Ζ, παραμένετε ακόμα και σήμερα ένας από τους πιο αγαπημένους καλλιτέχνες στον ελληνικό χώρο. Δε θα ρωτήσω το γιατί (είναι προφανές), αλλά το πώς. Πώς έχετε κατορθώσει κι έχετε κρατήσει την αγάπη του κοινού αναλλοίωτη και δυναμικά εξελισσόμενη; 

Β.Γ.: Η απάντηση είναι μέσα στα τραγούδια μου. Η καλλιτεχνική δημιουργία έχει νόημα μόνον όταν εκπορεύεται από βαθιά αγάπη προς τη ζωή, τη φύση και τον άνθρωπο. Φαίνεται πως μέσα από τα τραγούδια μου διακρίνει κανείς, όχι λογικά, αλλά νιώθει, διαισθάνεται αυτή την αγάπη. Η αγάπη, με τη σειρά της, είναι αυτό που λέμε καλή καρδιά. Αυτά τα δυό, αγάπη και καλή καρδιά κι οτιδήποτε άλλο σημαίνουν, χαρά για το δώρο της ζωής που μας δόθηκε, συμπόνια, αντοχή και κουράγιο απέναντι στις δυσκολίες του βίου κι οποιοδήποτε άλλο θετικό στοιχείο μας διαχωρίζει από το δεινοσαυρικό παρελθόν που κουβαλάμε δυστυχώς πάντα μέσα μας και είναι υπεύθυνο για τις συγκρούσεις, τους πολέμους, την εξαπάτηση και την εκμετάλλευση, αγάπη και καλή καρδιά λοιπόν είναι απαραίτητα. Εν κατακλείδι, πρέπει να “βγούμε απ’ το πετσί μας”, να καλλιεργήσουμε τη φαντασία μας, να μάθουμε να μπαίνουμε στη θέση του άλλου.

Μια κρουαζιέρα ζωής και καριέρας μέσα από όλα αυτά τα χρόνια που πέρασαν: ποιοι ήταν οι πιο σημαντικοί επαγγελματικοί σταθμοί και λιμάνια που πάντοτε θα θυμάστε με αγάπη και νοσταλγία; Από πού ξεκινήσατε δισκογραφικά και πού φτάσατε στην πορεία; 

Β.Γ.: Θα αναφέρω μερικές από τις εμπειρίες που θυμάμαι πάντα: Το πρώτο μου live στη Σαλονίκη, σ΄ένα θεατράκι στο Καραμπουρνάκι, όπου έπαιξα τα “Μπαράκια” τρεις φορές γιατι δεν είχα άλλο ρεπερτόριο! Τον χειμώνα στο “Κύτταρο” με τον Σαββόπουλο, τους παλαιστές, το Τζίμη τον Τίγρη, τον Τάσο Χαλκιά και τους ρεμπέτες. Το πάρτυ του Λουκιανού στη Βουλιαγμένη, τη μοναδική συναυλία όπου όλο το κοινό έκανε μπάνιο στη θάλασσα! Τους αγώνες της Κέρκυρας του Χατζιδάκι και τον Μουσικό Αύγουστο στην Κρήτη και, πρόσφατα, την επαφή μου με του μαθητές του σχολείου δεύτερης ευκαιρίας των φυλακών της Κέρκυρας όπου έπαιξα τον “Λαθρόβιο”…Είναι πολλές οι εμπειρίες μου και όλες με τη βαρύτητα και και το νόημά τους. Δεν νοσταλγώ τίποτα, σημασία έχει η ανθρώπινη επαφή και, ευτυχώς, έχω τη δυνατότητα αυτή στο “Μπαράκι της Διδότου” και σε άλλες μουσικές σκηνές που με καλούν να παίξω. Φέτος το χειμώνα π.χ. έπαιξα  στο Αγρίνιο, στους “Διόσκουρους”, στη Χαλκίδα, στο “Τέχνης δρώμενα” και στο Βόλο, στο “Λυχνάρι”. Εξίσου σημαντικές εμπειρίες.

Το πρώτο μου άλμπουμ είναι τα “Μπαράκια”, το τελευταίο είναι τα “Bluezάκια”. Ανάμεσά τους υπάρχουν άλλες δέκα συλλογές τραγουδιών, Το “Ερωτικό κούρδισμα”, το “Βραχυκύκλωμα”, τα “Χάδια και χαστούκια”, τα “Ερωτόλογα“, οι “Ασκήσεις“, ο “Ελεύθερος χρόνος“, το “Μαγικό νησί“…τελευταία βγάζω στην κυκλοφορία μεμονωμένα τραγούδια, ένα-ένα και τ’ ανεβάζω στο youtube. Τα δύο τελευταία είναι το “Αρσενικό παλαιάς κοπής” και ο “Ανθρωπάκος“. Οσονούπω θ’ ανεβάσω ένα αντιπολεμικό τραγούδι με τίτλο “Του Πολέμου Τσακάλι“. Τέλος, είχα μια πολύ ωραία πρόταση από το “Όγδοο” να ηχογραφήσω έναν ακόμη δίσκο, βινύλιο, μια συλλογή απ’ όλη μου τη δισκογραφία, που είναι σχεδόν έτοιμος. Ο τίτλος του είναι “Πέτρα Που Κυλάει”.

Όλα αυτά τα χρόνια μουσικής πορείας, είχατε την τύχη να συνεργαστείτε με σπουδαίους μουσικούς και καλλιτέχνες. Ποιοι είναι εκείνοι οι οποίοι έχουν μείνει και θα μείνουν για πάντα αξέχαστοι για εσάς; 

Β.Γ.: Πράγματι, έχω συνεργαστεί με πολλούς συναδέλφους, όλα αυτά τα χρόνια. Είναι όλοι τους αξέχαστοι: Ο Διονύσης, ο Λουκιανός, η Αρλέτα, ο Χατζιδάκις, η Μελίνα, οι Gadjo Dilo, οι ΝίκοςΛαυρέντης, η Μιρέλα, πάρα πολλοί σπουδαίοι μουσικοί, ο Θεολόγος, ο Γιάννης ο Μπαχ…. και όλοι τους, όπως προανέφερα, αξέχαστοι!

Ποια είναι τα πιο αγαπημένα σας “παιδιά” (τραγούδια); Ποια ήταν η πηγή έμπνευσής τους και ποιες οι συνθήκες στις οποίες γράφτηκαν; 

Β.Γ.: Τα τραγούδια μου είναι τα παιδιά μου, δεν ξεχωρίζω κανένα! Η αγάπη ή είναι καθολική, ή δεν υπάρχει! Τώρα, βέβαια, με κάποια έχω ταυτιστεί, όπως ο “Κηπουρός“, η “Μπανιέρα“, ο “Δραπέτης“, ο “Σκλάβος σου για πάντα“, η “Κρουαζιέρα“… Τα τραγούδια συνήθως “συλλαμβάνονται” εν βρασμώ ψυχής, αλλά επεξεργάζονται σε συνθήκες ηρεμίας.

Προσπαθήστε να θυμηθείτε τα συναισθήματα που νιώσατε ως παιδί όταν ήρθατε για πρώτη φορά σε επαφή με τη μουσική. Πόσο άλλαξε τότε ο κόσμος για εσάς;

Β.Γ.: Η πρώτη αληθινή επαφή με τη μουσική ήταν όταν πρωτάκουσα το ζωντανό “ντιν” της κιθάρας! Με κυρίεψε! Παραδόθηκα άνευ όρων στην κιθάρα! Κι αυτό φαίνεται πως είναι ότι ομορφότερο μου έχει συμβεί! Ο κόσμος άλλαξε άρδην. Βρήκα ένα θησαυρό. Έναν τρόπο να ζήσω.

Πέρα από μια ιδιαίτερα επιτυχημένη πορεία στο τραγούδι, έχετε δοκιμάσει και τις δυνάμεις σας στον κινηματογράφο και την τηλεόραση και συγκεκριμένα στο σήριαλ “Κόκκινος κύκλος” και στην ταινία “Ο αδερφός μου κι εγώ”. Ποιες οι εντυπώσεις σας και ποια η συνολική εμπειρία που αποκομίσατε από όλο αυτό; 

Β.Γ.: Η επαφή μου με το σινεμά σαν ηθοποιός είναι δυο ταινίες μεγάλου μήκους (“Βαριετέ” και ο “Αδελφός μου κι εγώ“) κι αρκετές τηλεταινίες, σήριαλ και μικρού μήκους. Τα τραγούδια τα γράφω μόνος μου, το σινεμά είναι μια συλλογική δουλειά. Γνώρισα πολλούς ενδιαφέροντες ανθρώπους και σ’ αυτή την δραστηριότητα, αλλά η συμμετοχή μου ήταν και είναι μάλλον περιστασιακή. Το τραγούδι, από την άλλη μεριά, με απασχολεί νυχθημερόν!

Πώς ακριβώς ένας μαθηματικός όπως εσείς μπόρεσε να συνδυάσει την χημεία των αριθμών με την αλχημεία των μουσικών ρυθμών και στίχων; Τελικά όντως ισχύει ότι μαθηματικά και μουσική σχετίζονται άμεσα; (Ναι, μπορείτε να επεκταθείτε σε στυλ μίνι διάλεξης περί τούτου!)

Β.Γ.: Τα μαθηματικά είναι η γλώσσα της σκέψης, της λογικής. Φτωχή μεν αλλά η μόνη για να περιγράψει κανείς με επιστημονικό τρόπο το γίγνεσθαι. Έλα όμως που η ζωή, στον ίδιο βαθμό που είναι λογική, είναι και παράλογη! Ο παραλογισμός της ζωής θεραπεύεται μονάχα με την τέχνη και, εν προκειμένω, με το τραγούδι. Τα μαθηματικά μ’ έμαθαν να αναλύω, η μουσική να συνθέτω.

Ποια η άποψή σας για τα τηλεοπτικά talent shows  και ποια η εμπειρία σας ως κριτής στο The Music School Greece, το 2014;  Πιστεύετε ότι μπορούν να αναγνωριστούν ταλέντα και κυρίως να εξελιχθούν μέσα από μια τέτοιου είδους διαδικασία ή χρειάζεται και κάτι παραπάνω; 

Β.Γ.: Τα παιδιά είναι σαν τα λουλούδια, ομορφαίνουν τη ζωή μας. Tο music school ήταν ένας κήπος που είχε παιδιά αντί για λουλούδια. Ευχαριστήθηκα την εμπειρία και συγχρόνως προσπάθησα να εξηγήσω στα παιδιά ότι δεν έχει σημασία να γίνουν καλοί τραγουδιστές αλλά καλοί άνθρωποι. Καλά είναι τα talent shows, πάντα υπήρχαν. Όμως, μια φωνή με ενδιαφέρουσα χροιά δεν φτάνει. Χρειάζεται γενικότερη καλλιέργεια ο άνθρωπος και, πάνω απ’ όλα, εκείνα τα δυο της αρχής, αγάπη και καλή καρδιά.

Ως καλλιτέχνης, αγγίξατε και τον κόσμο του συγγραφέα με τον “Αρμενιστή” σας, μια σπουδαία μουσική, προσωπική ανθολογία, αφιερωμένη σε όλους τους νέους μουσικούς που κάνουν όνειρα. Πώς γεννήθηκε η πανέμορφη αυτή ιδέα και ο εξίσου όμορφος τίτλος; 

Β.Γ.: Ο “Αρμενιστής” ξεκίνησε σαν ιδέα να βάλω όλα τα τραγούδια μου μαζί για να κάνουν συντροφιά μεταξύ τους, ν’ αρμενίζουν παρέα. Ολοκληρώθηκε με το κεφάλαιο “Η τέχνη του τραγουδοποιού”, όπου αναλύω τις “τεχνικές γραψίματος” που βίωσα στο πετσί μου, προς χρήσιν των νέων συναδέλφων και όχι μόνο και με τον επίλογο “Οι ρότες των τραγουδιών”, όπου διακηρύσσω το πιστεύω μου για το γεγονός ότι “τα πάντα ρει και ουδέν μένει” που έλεγε κι ο αρχαίος ημών πρόγονος, ο σοφός Ηράκλειτος.

Σύμφωνα με την άποψή σας, ο έρωτας από πού περνάει τελικά; Ποια είναι η διαδρομή και το ταξίδι του; 

Β.Γ.: Ο έρωτας είναι σαν το φως και το νερό, περνάει από παντού! Το ταξίδι του είναι αέναο, πάει από λουλούδι σε λουλούδι σαν τη μέλισσα! Ο έρωτας είναι ο Θεός της ζωής!

Η οικονομική κρίση αρχικά, ο κορονοϊός έπειτα και τέλος ο πόλεμος και μια γενική ανακατάταξη και αναταραχή σε όλους τους τομείς, μοιάζει να έχει κλυδωνίσει τα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας. Πιστεύετε ότι όλο αυτό μπορεί να έχει κάποια θετική επίδραση στο πώς αντιλαμβάνεται και αντιμετωπίζει ο καλλιτέχνης τα πράγματα και τις αποφάσεις του; (αρνούμαι να σας βάλω στη διαδικασία να σκεφτείτε πεσιμιστικά).

Β.Γ.: Η ανθρωπότητα στις μέρες μας βρίσκεται μπροστά σ’ ένα σταυροδρόμι. Όλα αυτά, κρίση, ιός, πόλεμοι, δυστυχία, αλλοτρίωση, εκμετάλλευση, γκρίνιες, φαγωμάρες, καταστροφές…είναι ωχρές αναμνήσεις της δεινοσαυρικής μας εποχής, όταν ο άνθρωπος ήταν μονάχα θηρίο, ανάμεσα στ’ άλλα θηρία. Αυτός είναι ο ένας δρόμος που καλείται να πάρει η ανθρωπότητα στον καιρό μας, ο δρόμος που οδηγεί στο τέλος μας. Αυτά που νομίζουμε για πολιτισμό και τα διακηρύσσουμε με έπαρση, τα τεχνολογικά επιτεύγματα, οι ανέσεις, τα διαστημικά ταξίδια, δεν μας βοηθάνε να απαλλαγούμε από τον κακό εαυτό μας.

Ο άλλος δρόμος είναι να μάθουμε κάτι από τα λάθη του παρελθόντος.Πραγματικός πολιτισμός σημαίνει να γίνεσαι ο άλλος, να νιώθεις τον άλλον σαν να είσαι εσύ. Αυτό προσπαθεί να κάνει ο καλλιτέχνης. Να ενώσει τους ανθρώπους. Όχι να τους χωρίσει σε καλούς και κακούς, πλούσιους και φτωχούς, όμορφους και άσχημους, έξυπνους και βλάκες, αναλώσιμους και μη…

img_1056

“Ο παραλογισμός της ζωής θεραπεύεται μονάχα με την τέχνη και, εν προκειμένω, με το τραγούδι. Τα μαθηματικά μ’ έμαθαν να αναλύω, η μουσική να συνθέτω”. 

Από προσωπική καθαρά άποψη, θεωρώ ότι η πιο σωστή “απάντηση” και αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων είναι το χιούμορ και το γέλιο. Πόσο πιστεύετε εσείς στη σημασία των δύο αυτών στοιχείων της ανθρώπινης προσωπικότητας και συμπεριφοράς; 

Β.Γ.: Το χιούμορ είναι η δροσιά της ψυχής. Το γέλιο είναι η καλύτερη θεραπεία. Μπορεί κανείς να γελάει χωρίς κανένα ιδιαίτερο λόγο, ακόμη κι όταν είναι μονάχος, χωρίς ακροατήριο. Ακόμα και τα κύματα γελάνε, τα βράχια τραγουδάνε, χορεύουνε καντρίλιες τα πουλιά…

Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η φιλοσοφία της ζωής ενός δημιουργού; Αν υπάρχει τελικά μια τέτοια φιλοσοφία…

Β.Γ.: Φυσικά και υπάρχει τέτοια φιλοσοφία. Είναι η εξής: Να χαρείς τη ζωή σου και να κερδίσεις την ψυχή σου, χαρίζοντας με το έργο σου απόλαυση και ψυχαγωγία στους συνανθρώπους σου.

Ποια είναι η άποψή σας για την στρατευμένη τέχνη; Πιστεύετε στο παλιό γνωστό λογοτεχνικό κίνημα “Η τέχνη για την τέχνη”, ή ο κάθε καλλιτέχνης οφείλει να υψώνει τη φωνή του ενάντια στα κακώς κείμενα τόσο σε πολιτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο;

Β.Γ.: Απ’ τη μια, σίγουρα θα υψώσεις τη φωνή σου απέναντι στα κακώς κείμενα. Αυτή καθ’ αυτή η καλλιτεχνική πράξη είναι η εικόνα του κόσμου όπως θα έπρεπε να είναι. Απ’ την άλλη, τα αληθινά έργα τέχνης είναι τρόπον τινά αυτόνομα, δεν εξυπηρετούν κανένα σκοπό. Υπάρχουν σαν αλήθειες ανώτερης τάξης, πάνω και πέρα από την ύπαρξή μας, τα όποια συμφέροντά μας, τις ανθρώπινες αδυναμίες μας. Το αληθινό έργο τέχνης έχει μια αυθυπαρξία, έξω από τόπο και χρόνο, του ανήκουμε, δεν μας ανήκει.

Ποια είναι η άποψη σας για τα ζητήματα που αφορούν τον κοινωνικό ρατσισμό; Μιλάμε για θέματα όπως το μεταναστευτικό, οι φυλετικές και θρησκευτικές διακρίσεις, τα κοινωνικά χάσματα που δεν γεφυρώνονται. Ποια νομίζετε ότι είναι η λύση;

Β.Γ.: Η λύση είναι να επικεντρωθούμε σ’ αυτά που μας ενώνουν και να διαγράψουμε για πάντα αυτά που μας χωρίζουν.

Πώς οραματίζεστε το μέλλον; Πώς φαντάζεστε ως εικόνα στο μυαλό σας το μέλλον; Τι μας επιφυλάσσει;

Β.Γ.: Ότι και να φανταστώ για το μέλλον, δεν παύει να είναι παρόν. Αυτό που λέμε μέλλον ταξιδεύει ήδη προς τα δω, σαν το φως του παρελθόντος των αστεριών που βλέπουμε τη νύχτα. Δε βιάζομαι να μάθω τι μας επιφυλάσσει. Μ’ αρέσει πολύ που είναι άγνωστο!

Τελικά όντως ισχύει ο στίχος του αείμνηστου Jim Morrison, “music is your only friend, until the end”; Σας έχει ποτέ στεναχωρήσει ή πληγώσει η τέλεια αυτή ερωμένη; Αν ναι, αφιερώστε μας έναν αγαπημένο σας στίχο. Αν όχι, αφιερώστε μας και πάλι έναν στίχο…

Β.Γ.: Όχι, δεν μ’ έχει πληγώσει ποτέ αυτή η ερωμένη! Σίγουρα δεν είναι η μόνη φίλη μου, θα λεγα όμως πως είναι παντοτινή! Ο στίχος που σας αφιερώνω είναι από το τραγούδι μου “Στέλλα“: ” Η αγάπη μονάχα μετράει – κι ότι σωθεί, στην αγάπη το χρωστάει “.

mar_0055

Αγγελική Μπάτσου

Αγγελική Μπάτσου

Γεννήθηκα πριν αρκετά καλοκαίρια (κι άλλους τόσους χειμώνες)στην Αθήνα. Είχα την τιμή να μεγαλώσω στους Αγ.Αναργύρους,όπου έζησα τα ομορφότερα παιδικάχρόνια σε μια τεράστια αυλή,παρέα με τα γατιά μου και δυο ζευγάρια παππούδες και γιαγιάδες που πάντα θα υπεραγαπώ.Έπειτα ήρθε η Γαλλική Φιλολογία,επιπλέον σπουδές σε γλώσσα και μετάφραση και η οικογένεια. Δεν σταμάτησα όμως ποτέ να είμαι παιδί της ποίησης,της λογοτεχνίας,της ζωγραφικής και της μουσικής και το όνειρό μου από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου,ήταν να ταξιδέψω σ’όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στο Θιβέτ!
Σ’όλο τον κόσμο τελικά δεν μπόρεσα να πάω...κατόρθωσα όμως να φανταστώ και να χαράξω τα ίχνη αυτού μέσα από ταμονοπάτια της ποίησης,της λογοτεχνίας και της φαντασίας. Αγαπημένος μου συγγραφέας ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε,αγαπημένος ποιητής ο Ουϊλιαμ Μπλέϊκ,ο Μπωντλαίρ και ο Απολιναίρ, αγαπημένος ζωγράφος ο Βαν Γκογκ και ο Γκουστάβ Κλιμπ.
Αγγελική Μπάτσου