Είδαμε την παράσταση “Tζόρνταν”, σε σκηνοθεσία Γιάννη Αϊβάζη, στο θέατρο Alhambra

Γράφει η Μπάτσου Αγγελική
Δευτέρα βράδυ, οι kallitexnes.gr, βρέθηκαν στο θέατρο Alhambra, για να παρακολουθήσουν την παράσταση “Τζόρνταν”, των Άνν Ρέϋνολντς και Μόϊρα Μπουφίνι, σε μετάφραση Μάριου Πλωρίτη και σκηνοθεσία Γιάννη Αϊβάζη.

Στο λίαν προσφάτως ανακαινισμένο ιστορικό αυτό θέατρο, που εντυπωσιάζει με τον πολυτελή, κομψό και φιλόξενο διάκοσμο του, ο Γιάννης Αϊβάζης σε σκηνοθετικό ρόλο και η Μαρία Κορινθίου, ως Σίρλεϋ, έχουν επιλέξει έναν σπαρακτικό θεατρικό μονόλογο, και ταυτόχρονα έναν εξαιρετικά απαιτητικό ρόλο. Έχοντας ως αποστολή, να φέρουν εις πέρας μια ιστορία η οποία είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα (η ίδια η Σίρλεϋ ως κρατούμενη την αποκάλυψε στη συγκρατούμενή της Άνν Ρέϋνολντς), και έχοντας σαφέστατα εργαστεί σκληρά πάνω σε αυτό, πιστεύω ότι τα έχουν φέρει τέλεια εις πέρας.

Η είσοδος στον χώρο της παράστασης, συνοδεύεται από μια αίσθηση θαυμασμού, αντικρύζοντας τον διάκοσμο της σκηνής. Σε έναν μεγάλο χώρο, έχει στηθεί ένα δωμάτιο με μία παιδική κούνια, αγγλική ταπετσαρία στους τοίχους και πιο πέρα, το κελί μιας φυλακής. Αμέσως, κάποιος αντιλαμβάνεται ότι η φυλακή δεν είναι υποχρεωτικό να έχει κάγκελα. Πολλές φορές, τις φυλακές τις χτίζουμε μέσα μας και δεν υπάρχει απαλλαγή ή διαφυγή όταν κάποιος αυτοτιμωρείται. Αυτή ακριβώς, είναι και η ιστορία της Σίρλεϋ. Σε λίγη ώρα, τα φώτα σβήνουν και αφήνουμε την Μαρία Κορινθίου να μας οδηγήσει σε ένα μοναχικό, τραγικό ταξίδι…

Υπόθεση

Η Σίρλεϋ, μεγάλωσε σε μια φτωχή οικογένεια στην οποία επικρατούσε ενδοοικογενειακή βία. Ο πατέρας της κακοποιούσε με βάναυσο τρόπο τη μητέρα της. Έχοντας βιώσει στο πετσί της όλη αυτή την κατάσταση, λίγο μετά την εφηβεία της, βρίσκει τον έρωτα και ταυτόχρονα τη διαφυγή της στο πρόσωπο ενός μηχανόβιου εραστή. Στην αρχή όλα δείχνουν να πηγαίνουν καλά, αλλά σύντομα ο αγαπημένος αρχίζει να εκδηλώνει σημάδια βίας. Όταν η Σίρλεϋ μένει έγκυος, τα πράγματα χειροτερεύουν. Η βία και ο εξευτελισμός φτάνουν στο ανώτατο επίπεδο, ειδικά όταν εκείνος φέρνει μέσα στο ίδιο τους το σπίτι άλλες γυναίκες και του προσφέρουν ηδονή μπροστά στα μάτια της Σίρλεϋ. Η μόνη αχτίδα φωτός και χαράς για τη νεαρή μητέρα, το μωρό το οποίο όταν γεννιέται, ο πατέρας-σύντροφος το εγκαταλείπει, για να επιστρέψει έπειτα από δύο χρόνια μαζί με την Πρόνοια και την μέλλουσα γυναίκα του και να ισχυριστεί ότι η Σίρλεϋ δεν είναι σε θέση να μεγαλώσει το παιδί τους.

Μέσα σε απελπιστικές συνθήκες ζωής, έχοντας οδηγηθεί στον δρόμο της πορνείας προκειμένου να μπορέσει να επιβιώσει και με τον τρόμο της Πρόνοιας που πιέζει ασφυκτικά προκειμένου να της πάρει το παιδί, η Σίρλεϋ θεωρώντας ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τον Τζόρνταν και εκείνος χωρίς εκείνη, πνίγει τον Τζόρνταν και κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Κατηγορείται για την δολοφονία του παιδιού της και οδηγείται στη φυλακή, στην πτέρυγα των ψυχοπαθών, όπου προσπαθεί ξανά και ξανά να τερματίσει τη ζωή της. Ευθύνεται, πράγματι, για τον φόνο; Στην αίθουσα αναμονής του δικαστηρίου, καθώς περιμένει την απόφαση των δικαστών και των ενόρκων, η τραγική αυτή φιγούρα θυμάται πώς έφτασαν τα πράγματα ως εκεί…

jordan_maria_korinthiou_1_244303

Τονίζοντας τα σωστά σημεία τόσο της υπόθεσης, όσο και της κίνησης, της πρωταγωνίστριας και όλων των χρηστικών αντικειμένων, o Γιάννης Αϊβάζης,  έφτιαξε μια σπουδαία παράσταση. Ξεκάθαρη, καταιγιστική, δυναμική και απόλυτα αληθοφανής και ειλικρινής απόπειρα απόδοσης ενός εξαιρετικά δύσκολου θεατρικού, η οποία στα χέρια του σκηνοθέτη μας, αποκτά μια άλλη δυναμική, ουσία και αξία.

Κριτική

Ο θεατρικός αυτός μονόλογος, θεωρείται και όντως είναι, ένας από τους πιο απαιτητικούς ρόλους που μπορεί να ερμηνεύσει μια ηθοποιός. Βουτώντας μέσα σε βαθιά, απάτητα, σκοτεινά ύδατα της ψυχής, η κάθε ερμηνεύτρια οφείλει να χάσει ένα τεράστιο κομμάτι του εαυτού της στη διάρκεια κάθε παράστασης και έπειτα πρέπει να βρει τη δύναμη να στηθεί ξανά στα πόδια της προκειμένου να ερμηνεύσει για άλλη μια φορά έναν ρόλο που στην κυριολεξία, τρώει την ψυχή.

Το γεγονός ότι όλο αυτό βασίζεται σε πραγματική ιστορία, και μάλιστα όταν σαφέστατα αναφέρεται σε δολοφονία βρέφους και στη συνέχεια σε αυτοχειρία, καθιστά το θεατρικό αυτό, ένα στοιχειωμένο, σχεδόν καταραμένο έργο. Η αναβίωση του ψυχισμού της Σίρλεϋ, η αναπόληση μιας ζωής που μοιάζει με κόλαση, η ωμή περιγραφή μιας πραγματικότητας που σε εμάς μπορεί να μοιάζει απίστευτη, δεν αναιρεί την αληθοφάνεια και την τραγικότητα που μπορεί να έχει η ζωή.

Το γεγονός αυτό, το οποίο τάραξε τη δεκαετία του ογδόντα την κοινή γνώμη της Μ. Βρετανίας, και αποτέλεσε την είδηση-νούμερο 1 κάθε αστυνομικού, δικαστικού και κοινωνιολογικού-ψυχολογικού ρεπορτάζ, έθετε και ακόμα θέτει ριζικά και θεμελιώδη ερωτήματα. Κρίνοντας από τις συνθήκες διαβίωσης και το τραυματικό της παρελθόν, είναι όντως ένοχη για τον φόνο η Σίρλεϋ; Τι μπορεί τελικά να οδηγήσει κάποιον άνθρωπο στη δολοφονία και στην έσχατη αυτοτιμωρία; Μπορεί η αγάπη τελικά να σκοτώσει;

Ως γενική αρχή, τις περισσότερες φορές κατ΄ευφημισμό, λέγεται ότι η αγάπη πληγώνει. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως της Σίρλεϋ, σκοτώνει κιόλας. Το σκληρό πρόσωπο της “αγάπης” μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες καταστάσεις: ενδοοικογενειακή βία και κακοποίηση (σωματική και λεκτική), τοξικές σχέσεις αρρωστημένης εξάρτησης, οποιαδήποτε μορφή σχέσης, που κάνει κάποιον να νιώθει φυλακισμένος και δυστυχισμένος. Η πραγματική αγάπη όμως, ποτέ δεν πληγώνει και δεν βλάπτει τον συνάνθρωπο. Γιατί η βασική της ιδέα, είναι η αίσθηση της προστασίας.

Ιδού λοιπόν, το μόνο πράγμα που δε βίωσε ποτέ της η Σίρλεϋ. Προστασία. Από την πρώτη στιγμή της ζωής της, ένιωσε απειλή. Αρχικά, μέσα στο πατρικό της σπίτι, έπειτα ως ερωμένη, έγκυος και νεαρή μητέρα, έπειτα ως φυλακισμένη. Και μέσα σε όλο αυτό, ένα μωρό το οποίο υπερλατρεύει αλλά δεν γνωρίσει πώς να το προστατεύσει από τη στιγμή που ο κόσμος όλος γύρω της είναι μια παγίδα γεμάτη πόνο και κάθε μορφής τιμωρία. Έτσι, η μόνη προστασία που δύναται η Σίρλεϋ να δώσει στο μικρό αυτό πλάσμα, είναι η λύτρωση και η ελπίδα ότι σε έναν άλλο κόσμο, θα είναι και οι δυο τους μαζί, ήρεμοι και ευτυχισμένοι. Οι συνεχείς ανεπιτυχείς απόπειρες αυτοκτονίας, εκεί στοχεύουν και τελικά, έπειτα από την απελευθέρωσή της, την ίδια κιόλας μέρα, η Σίρλεϋ τα καταφέρνει: βρίσκει τον Τζόρνταν. Η απόλυτη αγάπη μιας γυναίκας που αγαπήθηκε από το μωρό της με τον τρόπο που της άξιζε και ήθελε, νίκησε κάθε ευνοϊκή απόφαση, πρόβλεψη, κοινωνική και ψυχολογική ερμηνεία και γνωμάτευση. Ο χωρισμός, αδύνατος. Ο μόνος που θεωρητικά θα μπορούσε να τους χωρίσει, ο θάνατος. Και έπειτα, σύμφωνα με το πιστεύω της νεαρής μητέρας, ούτε καν αυτός.

Αν κάποιος μπει στη διαδικασία να αναζητήσει υπεύθυνους, η λίστα είναι αρκετά μεγάλη: η σιωπηλή αποδοχή της βίας από την πλευρά της μητέρας της, η ίδια μιμητική στάση από την ίδια τη Σίρλεϋ στη σχέση της με τον μηχανόβιο εραστή, η Πρόνοια η οποία ενδιαφέρθηκε μόνο για την προστασία και φροντίδα του βρέφους και ο ασφυκτικός κλοιός που εκείνη έχτισε γύρω από τη Σίρλεϋ, η αποτυχία των εκάστοτε ψυχολόγων και ψυχιάτρων να προβλέψουν την τελική απόφαση της και κυρίως, ένα κοινωνικό περιβάλλον που δεν τιμά με κανέναν τρόπο την βαθιά έννοια της λέξης “κοινωνία”. Αληθεύει η γνωστή ρήση “ο θάνατός σου, η ζωή μου”, με τη μόνη διαφορά ότι αυτός ο θάνατος αφορά καθαρά το “εσύ”, και η ζωή το υπέρτατο, τυφλό, κουφό, χωρίς ενσυναίσθηση, “εγώ”. Ο κόσμος δυστυχώς, είναι κλεισμένος στα δικά του όρια και κουτάκια, και η ζωή ή ο θάνατος του διπλανού είναι απλό γεγονός. Στατιστική. Αυτά, είχε να αντιμετωπίσει από τη στιγμή που γεννήθηκε, η Σίρλεϋ.

Σε καθαρά ελληνικά δεδομένα, η μετάφραση του κορυφαίου Μάριου Πλωρίτη, δίνει στο κείμενο την αμεσότητα, τραγικότητα και ορμή που απαιτείται, προκειμένου να μπορέσει να αποδώσει σωστά αυτό το θεατρικό η ερμηνεύτριά μας.

Η σκηνοθεσία του Γιάννη Αϊβάζη, ακροβατεί σε εναλλαγές που κόβουν την ανάσα, σε ένα ατελείωτο παιχνίδι φωτός και σκιάς-σκότους, τοποθετώντας την πρωταγωνίστρια ως ρόλο σε όλα τα στάδια της ζωής της, προκειμένου να μας κάνει να κατανοήσουμε το πώς και το γιατί. Ξεκάθαρη, καταιγιστική, δυναμική και απόλυτα αληθοφανής και ειλικρινής απόπειρα απόδοσης ενός εξαιρετικά δύσκολου θεατρικού, η οποία στα χέρια του σκηνοθέτη μας, αποκτά μια άλλη δυναμική, ουσία και αξία. Τονίζοντας τα σωστά σημεία τόσο της υπόθεσης, όσο και της κίνησης, της πρωταγωνίστριας και όλων των χρηστικών αντικειμένων, έφτιαξε μια σπουδαία παράσταση και θεωρώ ότι κέρδισε τόσο το στοίχημα όσο και τις πιο θετικές εντυπώσεις. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα όταν βλέπουμε νέους ανθρώπους με ταλέντο να τολμούν με σκληρή δουλειά και αυταπάρνηση τέτοιου είδους παραστάσεις. Μαζί με τα πιο θερμά συγχαρητήρια, του ευχόμαστε πάντοτε να συνεχίζει να εργάζεται πάνω σε αυτό που αγαπά και υπηρετεί με τόση αφοσίωση. Πάντα όρεξη για δουλειά και ανάλογες επιτυχίες!

2_2_1

Μαρία Κορινθίου. Ο καλύτερος μακράν ρόλος της καλλιτεχνικής της καριέρας. Βουτώντας σε πολύ βαθιά νερά, η ερμηνεύτριά μας κατορθώνει να τα βγάλει πέρα και να βγει θριαμβεύτρια μέσα από έναν από τους πιο απαιτητικούς ερμηνευτικά γυναικείους θεατρικούς μονολόγους. Δεν είναι μόνο ότι υποδύεται επιτυχημένα τη Σίρλεϋ. Είναι η Σίρλεϋ.

Μαρία Κορινθίου. Ο καλύτερος μακράν ρόλος της καλλιτεχνικής της καριέρας. Βουτώντας σε πολύ βαθιά νερά, η ερμηνεύτριά μας κατορθώνει να τα βγάλει πέρα και να βγει θριαμβεύτρια μέσα από έναν από τους πιο απαιτητικούς ερμηνευτικά γυναικείους θεατρικούς μονολόγους. Δεν είναι μόνο ότι υποδύεται επιτυχημένα τη Σίρλεϋ. Είναι η Σίρλεϋ. Και το πιο τρομακτικό, εκείνο που γεμίζει τον καθένα από εμάς δέος, είναι ότι είναι τέτοια η αφομοίωσή της στον ρόλο που αυτόματα γίνεται Σίρλεϋ και ο ίδιος ο θεατής. Είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία που ομολογουμένως λίγες ερμηνεύτριες μπορούν να προσφέρουν στο κοινό τους. Η Μαρία Κορινθίου, το καταφέρνει απόλυτα.

Μια μαυροντυμένη φιγούρα, σαν σύγχρονη Μήδεια, ξεδιπλώνει σαν βεντάλια και στροβιλίζει σαν καλειδοσκόπιο, σπασμένα κομμάτια ζωής, εισάγοντάς μας σιγά σιγά στην τραγική της ιστορία. Συγκλονίζει πραγματικά το να βλέπει κάποιος μια καλλιτέχνιδα να δίνει πάνω από το 100% των δυνατοτήτων της πάνω στη σκηνή. Με σιγανή φωνή, με δάκρυα στα μάτια, άλλες στιγμές ουρλιάζοντας με πόνο, άλλες σε θλιβερή σιωπή, η Μαρία Κορινθίου, κλέβει την ανάσα και σοκάρει. Με ωμό ρεαλισμό, μοιάζει να σκίζει την ίδια της τη σάρκα και να σπάει όσα κομμάτια της ψυχής της έχουν απομείνει μέσα από μια εξομολόγηση που όντας μονόλογος, δε ζητάει καμιά απολύτως απάντηση. Μια εξομολόγηση που συγκλονίζει μέχρι τα πιο άπατα βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Καθοριστική θεατρική ερμηνεία, η οποία ανοίγει μια νέα σελίδα στην ως τώρα πορεία της ως καλλιτέχνιδα. Αντιλαμβανόμενη την τεράστια δυσκολία και κόπο που απαιτεί ο συγκεκριμένος ρόλος, δεν έχω παρά να συγχαρώ ειλικρινέστατα την Μαρία Κορινθίου για μια παράσταση που προσωπικά, ως θεατής, αρθρογράφος, γυναίκα και μητέρα, θα κουβαλάω για πολύ καιρό μέσα μου. Επειδή τα χιλιάδες μπράβο που της αξίζουν δεν έχουν μεγάλη χρονική ισχύ, της εύχομαι καλή συνέχεια και επιτυχία με τον συγκεκριμένο ρόλο και το μέλλον πάντα να της φέρνει μόνο τα καλύτερα γιατί πραγματικά της αξίζουν!

Οι σκηνογραφία της Μαρίας Φιλίππου, απόλυτα εναρμονισμένη στο πνεύμα του έργου, μπόρεσε να χρωματίσει το εξωτερικό περιβάλλον της Σίρλεϋ και εντυπωσίασε με το άριστα οπτικά και ποιοτικά αποτέλεσμά της.

Η μουσική σύνθεση του Δημήτρη Ίσαρρη, μας έβαλε για τα καλά μέσα στο περιεχόμενο της παράστασης και οι φωτισμοί του Νίκου Βούλγαρη, ανέδειξαν με τον πιο άρτια μελετημένο τρόπο τις βασικές σκηνές ή λεπτομέρειες που είχαν σημασία για την ανάδειξη του συγκεκριμένου μονολόγου. Μια εξαιρετική ιδέα επίσης ήταν οι ηχογραφημένες φωνές του Γιάννη Αϊβάζη και του Τάσου Νούσια, οι οποίοι σαν αόρατοι δικαστές, μοιάζουν να συζητούν με την τραγική δολοφόνο-αυτόχειρα. Σε όλους τους παραπάνω συντελεστές, αξίζουν πολλά μπράβο και ευχαριστίες. Τους ευχόμαστε καλή συνέχεια στο τόσο σημαντικό τους αυτό έργο και πάντα να είναι γεμάτοι έμπνευση και δημιουργικότητα!

Τα ερωτήματα που τίθενται μέσω αυτής της παράστασης είναι πάρα πολλά. Κοινωνικής, ψυχολογικής, νομικής, φιλοσοφικής, θρησκευτικής φύσης. Οποιεσδήποτε όμως θεωρίες ή συμπεράσματα, δεν αναιρούν την τραγική απώλεια μιας νεαρής γυναίκας και του μικρού της βρέφους, σε μια υποτίθεται σύγχρονη εποχή που έχει σημειώσει πρόοδο σε πολλούς τομείς της ζωής. Η περίπτωση της Σίρλεϋ Τζόουνς και πολλών παρόμοιων Σίρλεϋ, χιλιάδων ζωών που θάβονται κάτω από το στίγμα της ντροπής και της σιωπής, μας κάνει δυστυχώς να συνειδητοποιήσουμε ότι ο δρόμος μπροστά μας ανοίγεται ιδιαίτερα μακρύς. Ο κόσμος αυτός, πέρα από την τεχνολογική πρόοδο, χρειάζεται και πνευματική ανάπτυξη. Χρειάζεται καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, χρειάζεται να μάθει να μη βγάζει εύκολα λανθασμένα συμπεράσματα, χρειάζεται να μάθει να ακροάζεται και όχι απλά να ακούει. Και το κυριότερο…πρέπει ο καθένας από εμάς να μάθει να διαβάζει πίσω από το βλέμμα ενός συνανθρώπου μας και να είναι κοντά σε εκείνον, αν χρειαστεί βοήθεια και προστασία.

Μια βραδιά στο Alhambra και στην παράσταση “Τζόρνταν”, θα σας πείσει για όλα τα παραπάνω και θα σας κάνει στα σίγουρα να σκεφτείτε ότι πίσω από κάθε άνθρωπο, κρύβεται και μια ολόκληρη ιστορία. Ας μάθουμε να τη σεβόμαστε….

 Ταυτότητα παράστασης

Συγγραφείς : Ανν Ρέϋνολντς και Μόιρα Μπουφίνι

Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης

Σκηνοθεσία: Γιάννης Αϊβάζης

Ερμηνεία: Μαρία Κορινθίου

Φωτισμοί: Νίκος Βούλγαρης

Σκηνογραφία: Μαρία Φιλίππου

Μουσική Σύνθεση: Δημήτρης Ίσαρρης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Φρίγγας

Παραγωγή: Alhambra Art Theater Productions- Aikor Productions

Στην παράσταση δανείζουν τις φωνές τους ο Τάσος Νούσιας και ο Γιάννης Αϊβάζης.

Αγγελική Μπάτσου

Αγγελική Μπάτσου

Γεννήθηκα πριν αρκετά καλοκαίρια (κι άλλους τόσους χειμώνες)στην Αθήνα. Είχα την τιμή να μεγαλώσω στους Αγ.Αναργύρους,όπου έζησα τα ομορφότερα παιδικάχρόνια σε μια τεράστια αυλή,παρέα με τα γατιά μου και δυο ζευγάρια παππούδες και γιαγιάδες που πάντα θα υπεραγαπώ.Έπειτα ήρθε η Γαλλική Φιλολογία,επιπλέον σπουδές σε γλώσσα και μετάφραση και η οικογένεια. Δεν σταμάτησα όμως ποτέ να είμαι παιδί της ποίησης,της λογοτεχνίας,της ζωγραφικής και της μουσικής και το όνειρό μου από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου,ήταν να ταξιδέψω σ’όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στο Θιβέτ!
Σ’όλο τον κόσμο τελικά δεν μπόρεσα να πάω...κατόρθωσα όμως να φανταστώ και να χαράξω τα ίχνη αυτού μέσα από ταμονοπάτια της ποίησης,της λογοτεχνίας και της φαντασίας. Αγαπημένος μου συγγραφέας ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε,αγαπημένος ποιητής ο Ουϊλιαμ Μπλέϊκ,ο Μπωντλαίρ και ο Απολιναίρ, αγαπημένος ζωγράφος ο Βαν Γκογκ και ο Γκουστάβ Κλιμπ.
Αγγελική Μπάτσου