Είδαμε το θεατρικό “Η γυναίκα της Ζάκυθος”, σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη, στο Ανοιχτό Θέατρο Κολωνού

Tετάρτη βραδάκι, 15 Ιουλίου, στη μέση ενός παράδοξου καλοκαιριού γεμάτου από ζέστη, όνειρα και αισιοδοξία, συνοδευόμενα όμως με μια μάσκα προστασίας ενάντια σε έναν αόρατο εχθρό, βρεθήκαμε στο Ανοιχτό Θέατρο Κολωνού για να παρακολουθήσουμε την παράσταση “Η γυναίκα της Ζάκυθος”, του Διονυσίου Σολωμού, σε δραματουργία και σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη.

Ο εθνικός μας ποιητής, μέσα από δύο μόνο πεζά του (ο “Διάλογος” και η “Η γυναίκα της Ζάκυθος”), αποδεικνύει ένα εξίσου πηγαίο συγγραφικό ταλέντο και έναν εν δυνάμει νου ο οποίος ξεπερνώντας κατά πολύ την εποχή του και το πνεύμα της Επτανησιακής Σχολής, τείνει να αγγίξει τα όρια του μοντέρνου και του υπερρεαλισμού.

Η μη ύπαρξη σκηνικών, μας έκανε από την αρχή να καταλάβουμε ότι αυτό που επρόκειτο να παρακολουθήσουμε θα ήταν μια μονομαχία με μία μόνο μαχήτρια επί σκηνής: την Κατερίνα Γκατζόγια. Τα φώτα του χώρου και οι ίδιοι οι ήχοι της φύσης, το σκοτάδι που έπεσε και η ατμόσφαιρα του ίδιου του έργου, μας μετέφεραν σε ένα άλλο, παράλληλο σύμπαν και μας έβαλαν για τα καλά σε έναν εφιαλτικά παράδοξο κόσμο. Εκείνον της γυναίκας από τη Ζάκυθο…

Υπόθεση

Ο ίδιος ο ποιητής, ντυμένος το προσωπείο του Αγίου Διονυσίου, ο οποίος έζησε μέχρι τα βαθιά γεράματά του σε μοναστήρι, έρχεται αντιμέτωπος με το απόλυτο κακό το οποίο παίρνει μέσα από το πεζό αυτό έργο, τη μορφή μιας δύσμορφης γυναίκας του νησιού.

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του πεζού ήταν τα βαθιά αισθήματα του ίδιου του ποιητή όταν είδε γυναίκες από το πολιορκημένο Μεσολόγγι να αντιμετωπίζουν τη λεκτική βία και τον δημόσιο εξευτελισμό από μια γυναίκα του νησιού, επειδή ζητούσαν τρόφιμα για τους έγκλειστους άνδρες τους.

110024547_1129739560745883_1865258126125807133_n

Κριτική

Με μεγάλη μου έκπληξη και τέρψη αναγνώρισα μέσα από το συγγραφικό αυτό έργο του Διονυσίου Σολωμού, την ύπαρξη της ποιητικής πρόζας την οποία την έχω συναντήσει στα έργα του αγαπημένου μου Αμερικάνου συγγραφέα-ποιητή Edgar Allan Poe. Eκείνο όμως που με εντυπωσίασε ακόμα πιο πολύ ήταν το κοινό περιγραφικό πνεύμα του σκοτεινού ερέβους της ανθρώπινης ψυχής, ο απόλυτος τρόμος, το μεταφυσικό που μοιράζονται (όσο παράδοξο κι αν ακούγεται αυτό) οι δύο αυτοί, φαινομενικά ξένοι ο ένας με τον άλλο, δημιουργοί.

Μέσα από τα οράματα ενός ιερομονάχου ο οποίος συνομιλεί σε καθημερινή βάση με τα ανθρώπινα και τα θεία και ταξιδεύει από τον Παράδεισο στην Κόλαση, γνωρίσαμε την σκοτεινή πλευρά της σελήνης. Η σελήνη ως γνωστόν, έχει γυναικείες ιδιότητες και εμείς βιώσαμε όλη την ασχήμια, τον φόβο και την αποτροπή της απόκοσμης πλευράς της, αποτυπωμένη στο πρόσωπο της γυναίκας από τη Ζάκυνθο.

Φτάνοντας ένα βήμα παραπέρα, ο ποιητής μας τολμάει να περιγράψει σε γραπτό λόγο, την ανήκουστη και βέβηλη (ακόμα και σήμερα), πράξη της αυτοχειρίας.

Προσπαθώντας μέσα από μια τρομακτική περιγραφή η οποία καταργεί ανθρώπινους νόμους και λογική να κατανοήσει το “γιατί” των πράξεων αυτής της μορφής που είναι σχεδόν τέρας, ο συγγραφέας καταλήγει στο γεγονός ότι η ρίζα κάθε κακού σε αυτόν τον κόσμο ξεκινά από το αρχέγονο αίσθημα του φόβου.

Ο φόβος αναλώνει και αναλώνεται. Κυριεύει έναν άνθρωπο και τυλίγεται σαν δηλητηριώδης κισσός γύρω του, μολύνοντας την καθαρή σκέψη και την κρίση του. Χτίζει προκαταλήψεις, μικρότητες, κοντόφθαλμες οπτικές και κακίες και απομακρύνει τον άνθρωπο από το σπουδαιότερο αγαθό: την αποδοχή και την αγάπη του για τον συνάνθρωπο. Ένα ον που ζει με βασιλιά τον φόβο, αποξενώνεται από την ίδια του τη φύση και μεταμορφώνεται σε ένα έκτρωμα.

Με αυτόν τον τρόπο χάνεται η αντικειμενικότητα, εξαφανίζεται το αίσθημα ισότητας, καταργούνται τα ίσα δικαιώματα, παύει να ισχύει η δύναμη της αλήθειας.

Ο φόβος όμως είναι ένα συναίσθημα και όπως όλα τα συναισθήματα, είναι διαχειρίσιμος. Αν κάποιος τιθασεύσει τον φόβο, αποκτά τη σωστή διάσταση των πραγμάτων, κρίνει δίκαια, σκέφτεται αδέκαστα, προχωράει στη ζωή και προάγει σεβασμό και πολιτισμό. Αν για τον Σολωμό, ο άγιος μοναχός περνάει με θάρρος δια πυρός και σιδήρου καταστάσεις που θυμίζουν την Αποκάλυψη, αντιμετωπίζοντας κάθε λογής φυσικούς ή μεταφυσικούς δαίμονες (ο φόβος είναι τελικά αν το σκεφτούμε ένας δαίμονας), τότε κι εμείς, με όπλο μας την πίστη στον άνθρωπο οφείλουμε να γίνουμε μαχητές της ίδιας μας της ζωής.

Όλα όσα ανέφερα πιο πάνω, ως φιλοσοφικός σκοπός του έργου, βρήκαν την τέλεια απεικόνιση μέσα από τη δραματουργία και τη σκηνοθεσία του Δήμου Αβδελιώδη.

Μέσα από ένα εφιαλτικό τοπίο που θύμιζε κόλαση, είδαμε με τα μάτια της φαντασίας όλη την ασχήμια που μπορεί να έχει ένας κόσμος: ένα πηγάδι το οποίο ξερνά δύσμορφες ψυχές, μια ασέληνη νύχτα, λυσσασμένα σκυλιά σε χωματόδρομο, εφιαλτικός μονόλογος μιας μάγισσας που φτύνει κατάρες, ένα κρεβάτι γεμάτο με μύγες και σάπιο κρέας, μάτια πεταγμένα έξω από τις κόγχες, ένας καθρέφτης που είναι σαν την πύλη στον Άδη, μια αυτοκτονία, ένα ταξίδι σε έναν κόσμο που δεν ανήκει η φύση του ανθρώπου.

111323732_273981027223484_5528108917461828138_n

H Κατερίνα Γκατζόγια απέδειξε για άλλη μια φορά ότι μια μεγάλη καλλιτέχνιδα έχει την ιδιότητα του χαμαιλέοντα. Γέρος μοναχός, ποιητής, γυναίκα της Ζάκυθος, σε ένα πρόσωπο.

Ο σκηνοθέτης, μέσω της ερμηνείας της κορυφαίας Κατερίνας Γκατζόγια, μπόρεσε να μας δώσει όλο αυτό. Ένα τρομακτικό ταξίδι, μα ταυτόχρονα ένα ταξίδι που δεν πρόκειται να λησμονήσουμε ποτέ. Μετρώντας βήματα μαζί με την ερμηνεύτρια, μετρούσαμε ταυτόχρονα τα σκαλοπάτια που μας οδηγούσαν στην κόλαση του φόβου.

Σε μια από τις πιο αρμονικές συνεργασίες σκηνοθέτη-ηθοποιού, είχαμε όλοι μας τη χαρά να ζήσουμε κάτι το εντελώς μοναδικό και διαφορετικό. Πολλά μπράβο για όλη αυτή την προσπάθεια στον τόσο ποιοτικό και ξεχωριστό αυτόν σκηνοθέτη!

Μέσα από την μελαγχολική, δωρική μουσική σύνθεση του Βαγγέλη Γιαννάκη, ντυμένη σαν αρχαίος άγγελος με φτερά, σε σχεδιασμούς του Αριστείδη Πατσόγλου, η Κατερίνα Γκατζόγια απέδειξε για άλλη μια φορά ότι μια μεγάλη καλλιτέχνιδα έχει την ιδιότητα του χαμαιλέοντα. Γέρος μοναχός, ποιητής, γυναίκα της Ζάκυθος, σε ένα πρόσωπο. Οι εναλλαγές μεταμόρφωναν σε βαθμό έκπληξης το πρόσωπο και την κίνηση της καλλιτέχνιδας, σε σημείο να παύει να αναγνωρίζεται ως Κατερίνα Γκατζόγια. Ζήσαμε την πλήρη μεταμόρφωση, την τέλεια μεταφορά ρόλου, ταξιδέψαμε μαζί της χωρίς ανάσα και στο τέλος αντιληφθήκαμε για άλλη μια φορά το τεράστιο ταλέντο της συγκεκριμένης ηθοποιού.

Αναγνωρίζοντας ότι ο μονόλογος και ειδικά ένας μονόλογος ενός σπουδαίου λογοτέχνη, είναι ίσως το πιο δύσκολο θεατρικό είδος προς απόδοση, δεν έχουμε παρά να της προσφέρουμε για άλλη μια φορά τα θερμά μας συγχαρητήρια και τον άκρατο θαυμασμό μας για το έργο με έψιλον κεφαλαίο που επιτελεί. Μια ηθοποιός η οποία τιμάει και με το παραπάνω την ετυμολογία της λέξης αυτής. Έχει τις καλύτερες ευχές μας για μια καλή συνέχεια στις επόμενες παραστάσεις!

Στην εποχή που ζούμε, σε έναν πλανήτη ο οποίος ορίζεται και καθορίζεται από κάθε λογής φόβους, διχόνοιες και κοινωνικές αδικίες, έρχονται τέτοιες παραστάσεις και παρουσιάζοντας μιαν άλλη όψη του κόσμου που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε, μας διδάσκουν και μας θυμίζουν τις πιο βασικές και σημαντικές μας αξίες. Γνωρίζοντας την επιτυχία που είχε η συγκεκριμένη παράσταση από το 2013, ευχόμαστε ολόψυχα καλή συνέχεια στο τόσο ενδιαφέρον αυτό πολιτιστικό ταξίδι εν έτι 2020. Είναι ένα θέαμα που αξίζει και με το παραπάνω να πάτε να δείτε!

Συντελεστές

Διδασκαλία Ερμηνείας, Δραματουργία–Σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης

Μουσική Σύνθεση: Βαγγέλης Γιαννάκης

Σχεδιασμός Ενδύματος, Μακέτες: Αριστείδης Πατσόγλου

Φωτογραφίες: Φοίβος Αβδελιώδης

Ερμηνεύει η Κατερίνα Γκατζόγια

ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία Θεάτρου Κινηματογράφου anagnorisis

Διάρκεια παράστασης: 65 λεπτά

*Το κείμενο της παράστασης είναι ειλημμένο κυρίως από την εκδοτική του παρουσίαση του καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Δημήτρη Δημηρούλη.

Αγγελική Μπάτσου

Αγγελική Μπάτσου

Γεννήθηκα πριν αρκετά καλοκαίρια (κι άλλους τόσους χειμώνες)στην Αθήνα. Είχα την τιμή να μεγαλώσω στους Αγ.Αναργύρους,όπου έζησα τα ομορφότερα παιδικάχρόνια σε μια τεράστια αυλή,παρέα με τα γατιά μου και δυο ζευγάρια παππούδες και γιαγιάδες που πάντα θα υπεραγαπώ.Έπειτα ήρθε η Γαλλική Φιλολογία,επιπλέον σπουδές σε γλώσσα και μετάφραση και η οικογένεια. Δεν σταμάτησα όμως ποτέ να είμαι παιδί της ποίησης,της λογοτεχνίας,της ζωγραφικής και της μουσικής και το όνειρό μου από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου,ήταν να ταξιδέψω σ’όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στο Θιβέτ!
Σ’όλο τον κόσμο τελικά δεν μπόρεσα να πάω...κατόρθωσα όμως να φανταστώ και να χαράξω τα ίχνη αυτού μέσα από ταμονοπάτια της ποίησης,της λογοτεχνίας και της φαντασίας. Αγαπημένος μου συγγραφέας ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε,αγαπημένος ποιητής ο Ουϊλιαμ Μπλέϊκ,ο Μπωντλαίρ και ο Απολιναίρ, αγαπημένος ζωγράφος ο Βαν Γκογκ και ο Γκουστάβ Κλιμπ.
Αγγελική Μπάτσου