Είδαμε την παράσταση “Ντόκτορ Γκλας”, σε σκηνοθεσία Στρατή Πανούριου, στο θέατρο Όλβιο

Γράφει η Μπάτσου Αγγελική

Οι kallitexnes.gr βρέθηκαν στο θέατρο Όλβιο και παρακολούθησαν την παράσταση  “Ντόκτορ Γκλας”,  του Σουηδού συγγραφέα Γιάλμαρ Σέντερμπεργκ, σε σκηνοθεσία Στρατή Πανούριου και μετάφραση Αγγελικής Νάτση.

Την Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκε η θεατρική πρεμιέρα του έργου ενός Σουηδού λογοτέχνη, το οποίο πίσω στα 1905, ταρακούνησε κοινό και κριτικούς και θεωρήθηκε λίαν επιεικώς απαράδεκτο και ο συγγραφέας “σεξουαλικά διαταραγμένος” και “αμφιβόλου ηθικής”. Έπρεπε να περάσουν χρόνια ώστε να πείσει τελικά ο Σέντερμπεργκ τους αναγνώστες του ότι ο ίδιος δεν μπορεί να προβεί στις πράξεις που περιγράφονται στο έργο αυτό. Με την πάροδο των χρόνων, αναγνωρίστηκε η σπουδαία αξία του ως κάτι ποιοτικό και ξεχωριστό και φτάσαμε τελικά στη σημερινή εποχή όπου ο “Ντόκτορ Γκλας” διδάσκεται στα σχολεία της Σουηδίας  και αποτελεί ένα σπουδαίο υλικό για θεατρική δημιουργία.

Όταν κάποιος ανεβαίνει τα σκαλοπάτια του θεάτρου  Όλβιο που οδηγούν στο χώρο της παράστασης, το πρώτο πράγμα που αντικρίζει είναι ένα σκηνικό το οποίο παραπέμπει κατευθείαν στον επαγγελματικό χώρο του γιατρού Γκλας. Με έναν συνδυασμό μοντέρνων και παλαιότερων στοιχείων, το κοινό έρχεται σε μια πρώτη επαφή με τον τόσο ξεχωριστό κόσμο ενός ανθρώπου του οποίου το βασικό μότο είναι, “Από σκοτάδι σε σκοτάδι. Ζωή, δεν σε καταλαβαίνω”. Μέσα όμως στο παιχνίδι σκότους-φωτός, εμείς ως κοινό έχουμε κληθεί να καταλάβουμε όλα τα πώς και τα γιατί της τόσο ιδιόμορφης αυτής παρουσίας. Ο γιατρός Γκλας εμφανίζεται στο κάτω μέρος της σκηνής, ανεβαίνει τα σκαλιά και ένα ταξίδι στα σκοτεινά μονοπάτια της  ανθρώπινης ψυχής ξεκινάει…

Υπόθεση

Ο γιατρός Γκλας, ένας εξαιρετικά ευφυής επιστήμονας και ιδιαίτερος άνθρωπος, έρχεται σε ένα μεγάλο δίλημμα ζωής και θανάτου στο οποίο εμπλέκεται η νεαρή Χέλγκα, γυναίκα ενός λίαν ηδυπαθή, αισθητικά αποκρουστικού κληρικού. 

Στη διαδικασία του να τη βοηθήσει να απαλλαγεί από τα “καταναγκαστικά συζυγικά καθήκοντα” και ενόψει του νεοαποκτηθέντα εραστή της, ο γιατρός Γκλας καλείται να βρει λύση και όταν η λύση αυτή δε φέρει τελικά κανένα αποτέλεσμα, καλείται ξανά να βρει κάτι το οριστικό. Μέχρι πού θα φτάσει ο γιατρός τόσο ως επιστήμονας όσο και ως άνθρωπος προκειμένου να δοθεί ένα τέλος το οποίο θα είναι τελεσίδικο και “δίκαιο”; Και τελικά πόσο “δίκαιο” ως λύση είναι η απόφαση του θανάτου ενός τρίτου;

doktorgklas8 

Κριτική 

Ντόκτορ Τάϊκο Γκάμπριελ Γκλας. Ένα όνομα που δεν υπάρχει τυχαία. Ένας θεατρικός χαρακτήρας ο οποίος από το πρώτο λεπτό ως το τελευταίο, με έναν ιδιαίτερα συμπυκνωμένο λόγο, δεν αφήνει το παραμικρό κενό και αμφιβολία ότι πρόκειται για μια βαθιά φιλοσοφημένη προσωπικότητα.

Αν το όνομα Γκάμπριελ θυμίζει τον αρχάγγελο Γαβριήλ, ο οποίος αναγγέλλει τις θεϊκές βουλές, τότε ο γιατρός μας με άνεση οικειοποιείται αυτή την ιδιότητα και αυτοδιορίζεται αγγελιοφόρος κι εκτελεστικό όργανο ταυτόχρονα. Και φυσικά είναι διάφανος. Σα γυαλί. Ή ακόμα μπορεί και να αντικατοπτρίζει το είδωλό του σε καθρέφτη. Σε κάθε περίπτωση, είναι από εύθραυστο υλικό, αιχμηρός, σαγηνευτικός, αβρός, μα ταυτόχρονα επικίνδυνος τόσο με τον εαυτό του όσο και με τους άλλους. Handle with care, λοιπόν…

Ένα άτομο με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη ευφυΐα, το οποίο έχει ερμηνεύσει τη ζωή με τα δικά του μέτρα και σταθμά. Με σημαία του τη σωματική του αγνότητα (παραμένει ως τα 33 του παρθένος), θεωρεί την ερωτική πράξη και ιδιαίτερα τη διαδικασία της γέννησης κάτι το ρυπαρό, το αντιαισθητικό, και μοιάζει να κυνηγά με πάθος το αγνό, το αμόλυντο, το λευκό.

Κι ο ίδιος απορεί γιατί είναι γιατρός στο επάγγελμα, μια και μοιάζει να έρχεται αντιμέτωπος με όλες τις πλευρές της ζωής, οι οποίες σε κάθε περίπτωση είναι μονόδρομος. Για τον γιατρό Γκλας το μόνο σίγουρο είναι η γέννηση και ο θάνατος. Αυτό που υπάρχει ενδιάμεσα και ονομάζεται ζωή, υφίσταται σε καθαρά κοινωνικούς κανόνες οι οποίοι διέπουν την ανθρωπότητα από την απαρχή της. Ένας υψηλός νους όμως με βαθιά φιλοσοφία όπως εκείνη του γιατρού, μοιάζει να έχει πάρει ένα δικό του, ξέχωρο μονοπάτι το οποίο του δίνει το δικαίωμα να αποφασίζει για τον εαυτό του και ταυτόχρονα τον θέτει σε God mode, ώστε να λαμβάνει την τόλμη ν’ αποφασίζει για τη ζωή και τον θάνατο των άλλων. 

Τι γίνεται όταν η προσωπική ευτυχία έρχεται σε αντίθεση με τα σαθρά κοινωνικά πιστεύω και τον ίδιο τον όρκο που έδωσε στον Ιπποκράτη; Θα μπορέσει το γενικό να επικρατήσει του ειδικού; Είναι τελικά η κοινωνία και η θρησκεία ενάντια στα προσωπικά θέλω και στις ανάγκες του καθενός από εμάς; Πού χωράει το ατομικό δικαίωμα σε έναν κόσμο συλλογικής υποχρέωσης και υπακοής σε νόμους και ηθικούς κανόνες; 

Ο σύνθετος και ταυτόχρονα τόσο απλός, σα νιφάδα χιονιού, χαρακτήρας του γιατρού Γκλας, αντανακλά μια προσωπική φιλοσοφία και θεώρηση του κόσμου, η οποία όμως κατορθώνει μέσα από το θεατρικό αυτό να γίνει πράξη. Η μετάβαση από τον ασφαλή κόσμο της ιδέας στα απάτητα νερά της δράσης, είτε αυτή ονομάζεται αυτοδικία, είτε τιμωρία, αποτελεί πράξη επαναστατική και απόλυτα οριστική. Ένας άνθρωπος προκειμένου να οδηγηθεί σε κάτι τόσο ακραίο, σημαίνει ότι έχει τεστάρει μέσα του ως θεωρία τα πάντα και προχωράει ένα βήμα παραπέρα. Αυτή είναι και η ψυχοσύνθεση του πρωταγωνιστή. 

Βασισμένος σε καθαρά προσωπικά αισθήματα κι εκτιμήσεις, σπρωγμένος από τον απόλυτο, χωρίς καμιά ελπίδα (και άραγε άριστο και αμόλυντο) έρωτά του για τη Χέλγκα, καθαρά ενάντια στις κοινωνικές και θρησκευτικές συμβάσεις οι οποίες βρίσκουν τη χειρότερη εφαρμογή τους στο πρόσωπο του πάστορα Γκρεγκόριους, ο γιατρός Γκλας αποφασίζει ως “απόλυτα” άνθρωπος. Ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι κατ’ αυτό τον τρόπο ρυθμίζει τη ζωή και τον θάνατο των άλλων. 

Βασισμένος σε μια άριστη μετάφραση, έργο της Αγγελικής Νάτση, και με τη βοήθεια της Ζαχαρούλας Χρόνη, ο Στρατής Πανούριος, ανέλαβε με ιδιαίτερα επιτυχημένο τρόπο τόσο τη δραματοποίηση όσο και τη σκηνοθεσία της παράστασης. Δεδομένου ότι ως γραπτό το σύγγραμμα αυτό έχει μορφή ημερολογίου, με θαυμαστό τρόπο ο σκηνοθέτης πετυχαίνει να δημιουργήσει μια άκρως ενδιαφέρουσα ατμόσφαιρα η οποία συνδυάζει τέλεια μονόλογο και διάλογο.

Προσδίδοντας έναν ιδιαίτερα πρωτότυπο παλμό στη σκηνοθεσία του, χτίζει ένα πανέξυπνο θεατρικό, το οποίο  συνδυάζει με τέλειο τρόπο σοφία και φιλοσοφία, σοβαρότητα, ευαισθησία και κυρίως ένα ευφυέστατο, ελαφρά σαρκαστικό και αυτοσαρκαστικό χιούμορ που σπάει κόκκαλα. Ο ντόκτορ Γκλας, έχοντας ως ρόλος ξεπεράσει τα προσωπικά του όρια, ξεπερνά επίσης τα όρια της σκηνής και επιβάλλεται ως παρουσία σε όλο τον χώρο της αίθουσας θεάτρου. 

O Στρατής Πανούριος, έχει δημιουργήσει ένα απόλυτα δυνατό, γεμάτο ζωή και παλμό σκηνοθετικό αποτέλεσμα το οποίο παντρεύοντας το μοντέρνο με το κλασικό, με έξυπνες εναλλαγές και ασυνήθιστα σημεία δράσης, κατορθώνει να σκλαβώσει το κοινό και να το κάνει να μείνει αφοσιωμένο στα επί σκηνής τεκταινόμενα από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό. Είναι πραγματικά σπουδαίο ένας σκηνοθέτης να καταφέρνει με τον τρόπο του να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού του και ταυτόχρονα να κατορθώνει με τόσο άμεσο τρόπο να περάσει ιδιαίτερα σοβαρά και βαθιά φιλοσοφικά νοήματα. Εξαιρετική δουλειά. Μπράβο για το αποτέλεσμα. Του ευχόμαστε ολόψυχα καλή συνέχεια, πάντα με τόσο έξυπνη έμπνευση σε οτιδήποτε καταπιάνεται. 

drg4_marilena_anastasiadou_photography_kk-1002

O Παναγιώτης Μπουγιούρης, ως ντόκτορ Γκλας μας φωτίζει έναν νου ο οποίος έχει διαφορετικά μέτρα και σταθμά, μας βάζει στη διαδικασία σκέψης, μας διασκεδάζει με το ραφινάτο χιούμορ που βγάζει ο χαρακτήρας αυτός (η ευφυϊα άλλωστε πάντοτε συνοδεύεται με το απαραίτητο χιούμορ) και μας φέρνει σε επαφή με το έργο ενός σπουδαίου Σουηδού λογοτέχνη.

 O Παναγιώτης Μπουγιούρης, κατορθώνει να μας εντυπωσιάσει για άλλη μια φορά με το εύρος της ερμηνευτικής του ικανότητας. Μιας ικανότητας η οποία είναι τόσο μεγάλη ώστε να μπορεί να μιλάει κάποιος για κάτι ανώτερο. Για γνήσιο ταλέντο στο να ντύνεται στην κυριολεξία τον εκάστοτε ρόλο του. Και πάνω στη σκηνή του θεάτρου, με μοναδικό τρόπο, κατορθώνει να ερμηνεύσει δύο ρόλους μαζί…πράγμα απαιτητικό και δύσκολο το οποίο όμως το φέρνει απόλυτα εις πέρας.

Ως ντόκτορ Γκλας μας φωτίζει έναν νου ο οποίος έχει διαφορετικά μέτρα και σταθμά, μας βάζει στη διαδικασία σκέψης, μας διασκεδάζει με το ραφινάτο χιούμορ που βγάζει ο χαρακτήρας αυτός (η ευφυϊα άλλωστε πάντοτε συνοδεύεται με το απαραίτητο χιούμορ) και μας φέρνει σε επαφή με το έργο ενός σπουδαίου Σουηδού λογοτέχνη. Ως πάστορας Γκρεγκόριους, ο οποίος βρίσκεται σε στενό διάλογο με τον γιατρό, μεταμορφώνεται σε έναν άλλο χαρακτήρα και αλλάζει στάση σώματος, κίνηση και ομιλία, σε σημείο να νομίζει κανείς ότι μιλάμε για έναν ντόκτορ Τζέκιλ και μίστερ Χάϊντ επί σκηνής. Αν ο γιατρός είναι ο κοινωνικά νιχιλιστής και ταυτόχρονα ο απόλυτα ιδεολόγος σε ατομικό επίπεδο, τότε ο πάστορας είναι ο εκπρόσωπος της υποκρισίας σε κάθε της μορφή. Κρυμμένος πίσω από τον σαθρό καθωσπρεπισμό της εκκλησίας, κάνοντας χρήση των τάχα ηθικών νόμων και κανόνων, δεν παύει να είναι ένας εν δυνάμει ερωτύλος ηλικιωμένος γέρος ο οποίος προκειμένου να ικανοποιηθεί σεξουαλικά, δε διστάζει να βιάσει τη γυναίκα του. Θεωρώ ότι αυτός ο βιασμός είναι ουσιαστικά η σκανδάλη στα χέρια του ντόκτορ Γκλας. To γεγονός αυτό, καθώς και ο ανομολόγητος, πλατωνικά ονειρικός έρωτας του γιατρού για τη νεαρή αυτή γυναίκα…

Ερμηνευτική άνεση, κομψότητα, μέτρο, ευαισθησία και απόλυτο δόσιμο, λίγες μόνο από τις λέξεις που θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν τον συγκεκριμένο καλλιτέχνη. Συνεχίζοντας τόσο ποιοτικά κι επιτυχημένα την καλλιτεχνική του πορεία, δεν μένει παρά να του ευχηθούμε με τη σειρά μας καλή συνέχεια και πάντα επιτυχίες και δημιουργικότητα σε οτιδήποτε επιλέγει. Μπράβο και θερμά συγχαρητήρια!

Η Αγγέλα Σιδηροπούλου ως Χέλγκα, υποδύεται με θαυμάσιο τρόπο μια νεαρή γυναίκα, παγιδευμένη σε έναν γάμο που της επιβλήθηκε από τα κοινωνικά “πρέπει” και σωστούς κανόνες, υπό την ευλογία φυσικά της οικογένειάς της. Όσο φυσικά “σωστοί” και “ηθικοί” μπορούν να εκληφθούν αυτοί οι κανόνες που θεωρούν φυσιολογικό ένας ηλικιωμένος και αποκρουστικός άντρας ο οποίος υποτίθεται ότι υποστηρίζει τον Θείο νόμο, να ασελγεί και να φτάνει ως τον βιασμό μιας τόσο νεαρής γυναίκας η οποία θα μπορούσε να είναι κόρη του. Ο ερχομός ενός νέου άντρα στη ζωή της τα φέρνει όλα πάνω-κάτω και ως έσχατη λύση εκείνη στρέφεται στον γιατρό Γκλας, έχοντας προφανώς εκτιμήσει την αξία του ως ανθρώπου ουσιαστικού και πραγματικού, που δεν διακατέχεται από υποκρισία, στενομυαλιά και καθωσπρεπισμό.

Πότε παρθενική, πότε παθιασμένη σε ερωτικό όνειρο, με αθωότητα μα και με απόγνωση, ακολουθώντας με πιστά βήματα τον ρόλο της, η ερμηνεύτριά μας δίνει μια όμορφη παράσταση η οποία δένει τέλεια ως δυναμικό με εκείνη του συμπρωταγωνιστή της και συγκινεί τους θεατές. Πολύ όμορφη παρουσία κι ερμηνευτική δύναμη, εκφραστική απόδοση και κίνηση, ευαισθησία και ταλέντο. Της ευχόμαστε ό,τι καλύτερο και καλή συνέχεια στην τόσο ενδιαφέρουσα αυτή καλλιτεχνική της πορεία!

Tα σκηνικά και τα κοστούμια της Εύας Τρουπιώτη, συνδυάζοντας ρετρό με σύγχρονο στυλ, αντικατοπτρίζουν με θαυμάσιο τρόπο τη δυναμικότητα μιας εποχής των αρχών του αιώνα η οποία τείνει να φέρει μεγάλες αλλαγές και ταιριάζει απόλυτα ως σκεπτικό με τη μοντέρνα δραματοποίηση και σκηνοθεσία  του Στρατή Πανούριου. Η διακόσμηση του χώρου παραπέμποντας σαφώς σε ιατρείο του προηγούμενου αιώνα, αφήνει ταυτόχρονα να φανεί στο background και σε ορισμένες κατασκευές το πνεύμα του νεωτερισμού της δημιουργού. Το ίδιο ακριβώς συναντάται και στα κομψά, πανέμορφα κοστούμια της…

Η μουσική σύνθεση της Πηνελόπης Μπεκιάρη και ο σχεδιασμός φωτισμών του Πάνου Κουκουρουβλή, είναι άλλα δύο εξίσου σημαντικά στοιχεία τα οποία εμπλουτίζουν την παράσταση αυτή. Σε συμφωνία με τα σκηνικά και σε συνεργασία με την όλη σκηνοθεσία, δημιουργούν ένα αρμονικό, ιδιαίτερα ποιοτικό αποτέλεσμα το οποίο είναι άξιο θαυμασμού. Μπράβο στους παραπάνω συντελεστές για την προσπάθεια τους αυτή! Τους ευχόμαστε πάντα επιτυχίες και καλή συνέχεια στο έργο τους!

Κάθε Παρασκευή και Σάββατο, ο “Ντόκτορ Γκλας” σας περιμένει στο θέατρο Όλβιο για να αναλύσετε μαζί του τα μυστήρια της ανθρώπινης φύσης και να σας κάνει να κατανοήσετε ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένα μυστήριο στην ανθρώπινη νόηση και νομοτέλεια.  Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του θεατρικού, είμαστε οι θύτες και τα θύματα των αποφάσεών μας και είναι καθαρά δική μας η επιλογή ανάμεσα στην κοινωνική και στην ατομική συνείδηση. 

Τα ερωτήματα και οι σκέψεις που δημιουργούνται μέσα από αυτή την παράσταση ανήκουν στη σφαίρα του διαχρονικού και θέτουν θεμελιώδη ερωτήματα τα οποία ίσως τελικά να μη βρουν ποτέ οριστική απάντηση. Σε κάθε περίπτωση όμως, η απάντηση για την καλλιέργεια της ψυχής, σας περιμένει σε χώρους όπως το θέατρο. Και η συγκεκριμένη παράσταση είναι ένα θέαμα που αξίζει και με το παραπάνω, να παρακολουθήσετε!  

doktorgklas1       

Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Αγγελική Νάτση

Σκηνοθεσία- Δραματοποίηση:  Στρατής Πανούριος

Σκηνικά – Κοστούμια: Εύα Τρουπιώτη         

Σχεδιασμός φωτισμών: Πάνος Κουκουρουβλής 

Βοηθός σκηνοθέτη: Ζαχαρούλα Χρόνη

Μουσική σύνθεση:Πηνελόπη Μπεκιάρη 

Επικοινωνία:Χρύσα Ματσαγκάνη

Φωτογραφίες παράστασης:Χρήστος Αβραμίδης                                 

Φωτογραφίες αφίσας:Μαριλένα Αναστασιάδου

Ερμηνεύουν: Παναγιώτης Μπουγιούρης, Αγγέλα Σιδηροπούλου

Πρεμιέρα:  Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου 

Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Παρασκευή 21:00 & Σάββατο 20:30

Διάρκεια παράστασης: 85 λεπτά 

Θέατρο OLVIO

Ιερά Οδός 67 & Φαλαισίας 7, Βοτανικός, τηλ: 210 34 14 118

Ώρες κράτησης εισιτηρίων: 17:00- 21:00

www.olviotheater.gr  | Μolvio.info@gmail.com  | FBOLVIO.theater

Αγγελική Μπάτσου

Αγγελική Μπάτσου

Γεννήθηκα πριν αρκετά καλοκαίρια (κι άλλους τόσους χειμώνες)στην Αθήνα. Είχα την τιμή να μεγαλώσω στους Αγ.Αναργύρους,όπου έζησα τα ομορφότερα παιδικάχρόνια σε μια τεράστια αυλή,παρέα με τα γατιά μου και δυο ζευγάρια παππούδες και γιαγιάδες που πάντα θα υπεραγαπώ.Έπειτα ήρθε η Γαλλική Φιλολογία,επιπλέον σπουδές σε γλώσσα και μετάφραση και η οικογένεια. Δεν σταμάτησα όμως ποτέ να είμαι παιδί της ποίησης,της λογοτεχνίας,της ζωγραφικής και της μουσικής και το όνειρό μου από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου,ήταν να ταξιδέψω σ’όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στο Θιβέτ!
Σ’όλο τον κόσμο τελικά δεν μπόρεσα να πάω...κατόρθωσα όμως να φανταστώ και να χαράξω τα ίχνη αυτού μέσα από ταμονοπάτια της ποίησης,της λογοτεχνίας και της φαντασίας. Αγαπημένος μου συγγραφέας ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε,αγαπημένος ποιητής ο Ουϊλιαμ Μπλέϊκ,ο Μπωντλαίρ και ο Απολιναίρ, αγαπημένος ζωγράφος ο Βαν Γκογκ και ο Γκουστάβ Κλιμπ.
Αγγελική Μπάτσου